| رويا كاكاوند|تنگي نفس، افزايش تعداد دفعات تنفس، خس خس سينه و انقباض قفسه صدري و تو كشيده شدن آن‌كه اغلب با سرفه همراه است و نيز هاله كبود در پايين چشم نشانه زمينه حساسيت است و شايد بيماري آسم است علاوه بر اين‌كه ضمنا بازدم در زمان حمله آسم نسبت به زمان دم طولاني‌تر مي‌شود و شايد كودكاني كه در خواب زياد غلت مي‌زنند مستعد آلرژي تنفسي باشند، هشتاد درصد كودكان مبتلا به آسم كودكان به ظاهر سالم هستند و هيچ نشانه‌اي ندارند.

 

 

بر اساس آمار سازمان بهداشت جهاني 5/1 ميليارد نفر يعني 30 تا 40 درصد از جمعيت جهان مبتلا به بيماري‌هاي آلرژي هستند كه از اين تعداد 300 ميليون نفر به اسم گرفتارند و چنانچه اين روند ادامه يابد تا سال 2025 بالغ بر 400 ميليون نفر به اين بيماري گرفتار مي‌شوند. در حال حاضر سالانه 250 هزار نفر بر اثر اين بيماري جان خود را از دست مي‌دهند.

 

 

رتبه دهم بي‌اهميت نيست

درست است كه در هر چيزي رتبه‌هاي اول تا سوم مورد توجه ويژه هستند ولي داشتن رتبه دهم از اهميت موضوع نمي‌كاهد هنگامي كه پاي مرگ و مير وسط باشد. به گفته وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، آسم دهمين عامل عمر از دست رفته در كشور ما شناخته شده است. البته ايران از نظر شيوع آسم جزو كشورهاي ميانه دنيا محسوب مي‌شود اما مسئله مهم اين است كه اين بيماري شايع‌ترين بيماري مزمن در كشور است.

 

بيماري آسم يك بيماري ژنتيكي است كه عوامل محيطي بروز آن را تشديد مي‌كند و شهرنشيني، آلودگي هوا، تماس با دود سيگار و مصرف غذاهاي آماده همه در بروز اين بيماري موثر است. در حال حاضر تحقيقات كارشناسان بين ۳ تا ۳۵ درصد شيوع اين بيماري را در دنيا نشان مي‌دهد اما به‌طور متوسط بر اساس مطالعات استاندارد اين بيماري در كشور ما تقريبا در بين ۱۰ تا 15 درصد مردم شايع است. البته اين آمار به‌طور معمول در كودكان بيش‌تر از بزرگسالان است.

 

آمار شيوع در تهران سه برابر كشور است

در حالي كه كارشناسان ميانگين شيوع آسم را در ايران 10 درصد اعلام كرده‌اند اما به گفته محمد قريب قره گوزلو، رئيس انجمن آسم و آلرژي بروز علايم آسم در تهران 3 برابر بيش‌تر از ميانگین كشوري است، يعني بر اساس يافته‌هاي يك پژوهش ميداني انجام شده علايم آسم در 4/35 درصد افراد مورد مطالعه در تهران بزرگ مشاهده شده است.

 

البته علاوه بر تهران شهرهاي اهواز و كرج نيز به ترتيب رتبه‌هاي اول تا سوم شهرهاي آلوده دنيا را به خود اختصاص داده‌اند.اين عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران همچنين مي‌گويد: بر اساس مطالعات انجام شده طي يك دهه گذشته بيش از يك پنجم مردم ايران يعني 20 درصد جامعه در سنين مختلف كودكان، جوانان و سالمندان مبتلا به آلرژي بيني هستند.

 

علل افزايش شيوع آسم و آلرژي

متخصصان مي‌گويند علل بسياري در بروز و شيوع اين نوع بيماري‌ها نقش دارند كه وراثت يكي از اين علل مهم است يعني اگر فردي پدر و مادر، عمه، عمو يا خاله و دايي اش مبتلا به بيماري آلرژي است نسبت به افراد ديگر جامعه احتمال بيش‌تري دارد كه به اين بيماري مبتلا شود هرچند آلرژي‌ها مسري نيستند و از فرد مبتلا به هيچ كس منتقل نمي‌شود.

 

رئيس انجمن آسم و آلرژي ايران، عفونت، استرس، خستگي، بوهاي غليظ به‌ويژه دودسيگار و آلودگي هوا را زمينه ساز بيماري آلرژي دانسته و در اين زمينه مي‌افزايد: رواج زندگي‌هاي مدرن و صنعتي، افزايش آلودگي‌هاي هوا، مشكلات استرسي، تغذيه نادرست و استفاده از انواع داروهاي شيميايي از جمله ريز فاكتور‌هاي مستعد‌كننده انسان به بيماري‌هاي آسم و آلرژي است.

 

مصطفي معين، فوق تخصص ايمونولژي و آلرژي نيز كه تغيير سبك زندگي از شيوه روستايي به شهري را، عامل گسترش بيماري‌هاي غير واگير و مزمن چون آسم و آلرژي مي‌داند در اين زمينه مي‌گويد: اين در حالي است كه آلودگي محيطي به‌ويژه آلودگي هوا در شهرهاي بزرگ مانند تهران، دود سيگار، آلاينده‌هاي محيطي از قبيل دود و منوكسيد كربن ناشي از بخاري‌ها، نزديكي منازل و مدارس به بزرگراه‌ها و... همگي سبب شيوع بيماري آسم در كلانشهرها به‌ويژه در شهر تهران شده و ضرورت تدوين و به اجرا گذاشته شدن استانداردهاي لازم براي كاهش اين آلاينده‌ها احساس مي‌شود.

 

وي همچنين تاكيد مي‌كند: شايع‌ترين داروهاي مصرفي در طب كودكان در ايران، آنتي بيوتيكها هستند كه مصرف آنها ۵ برابر استاندارد جهاني است و درصد ابتلا به بيماري‌هاي آلرژيك و آسم را در كودكان ۴/۵ برابر افزايش مي‌دهد. آنتي بيوتيكها مواد شيميايي هستند كه رشد باكتري‌ها را كند كرده و آنها را از بين مي‌برند كه در صورت استفاده به جا، با كمك دفاع سيستم ايمني بدن موجب بهبودي عفونتهاي خطرناك و در صورت مصرف نابجا عوارضي چون حساسيتها، مشكلات گوارشي، كبدي و كليوي ايجاد خواهند كرد.

رئيس انجمن آسم و آلرژي نيز يكي ديگر از دلايل افزايش اين بيماري را ورود ماده حساسيت‌زا در بدن دانسته و مي‌گويد: افزايش سزارين در ايران بسيار تاسف‌بار است. استاندارد سزارين در ايران هشت برابر جهان است، همچنين شير خشك جايگزين شير مادر شده و اين موارد هم در ايجاد آلرژي در بدن كودك تاثيرگذار است.

 

كمبود متخصص مشكل بيماران آسمي

تشخيص درست و به‌موقع و درمان دقيق و موثر شايد بهترين و مهم‌ترين راه‌حل براي اين بيماراني است كه با دردي مزمن سر و كار دارند اما اين مسئله منوط به دسترسي به متخصصان اين بيماري است. چيزي كه در كشور ما بسيار محدود است. در ايران علاوه بر اين‌كه از كلينيك‌هاي تخصصي آلرژي چندان خبري نيست، تعداد متخصصان نيز تعريفي ندارد.

 

محمد قريب قره گوزلو، رئيس انجمن آسم و آلرژي درباره اين‌كه چرا در سطح كشور كلينيك‌هاي تخصصي آلرژي نداريم، افزود: تا 50 سال قبل بيماري‌هايي مانند كزاز، سرخك، سل، جزام و بيماري‌هاي عفوني مردم را تهديد مي‌كرد ولي با حذف بسياري از بيماري‌ها و توسعه صنعت و تكنولوژي شاهد هستيم كه آلرژي از 10 به 25‌درصد در جهان افزايش يافته است.

 

اين علم در سطح دنيا جديد است و تعداد كل آلرژيست‌هاي ايراني بيش‌تر از 60 نفر نيست، البته رشته فوق تخصصي آلرژي تنها در سه دانشگاه علوم پزشكي تدريس مي‌شود كه مي‌طلبد دانشجويان رشته پزشكي و مسئولان بيش‌تر به اين رشته تخصصي توجه داشته باشند.

 

 

 

< قبلی		بعدی >