|رویا کاکاوند |ايران ششمين كشور حادثه خيز و يكي از ده كشور زلزله خيز دنيا است. اين يعني بايد هميشه و در همه حال منتظر وقوع حادثه‌اي غيرمترقبه باشيم. اين آماده بودن بايد در همه اركان نمود داشته باشد. يعني ما به عنوان شهروند و براي حفظ جان خود موظفيم خانه هايمان را به گونه‌اي بسازيم و تجهيز كنيم كه در هر زماني براي مقابله با بلايا نهايت آمادگي را داشته باشيم اما دولت نيز موظف است همين ايمني را در حوزه‌هایی كه تحت اختيارش است ايجاد كند. البته در اين ميان برخي مكان‌ها نسبت به ديگر بناها و ابنيه از اهميت بيش‌تري برخوردارند و لازم است پيش از هر چيز به آنها توجه كرد.

 

بيمارستان‌ها يكي از همين مكان‌ها هستند كه به دليل ماهيت ويژه خود و نياز شديدي كه در زمان وقوع بحران از هر نوع نسبت به آنها وجود دارد، بايد بيش‌تر از هر مكان ديگري مورد توجه قرار گيرند و براي امن كردنشان برنامه‌ريزی شود. كافي است بدانيد برآورد مي‌شود در كشور حدود 800 بيمارستان وجود دارد كه 55 درصد از اين تعداد، بيمارستان‌هاي دولتي هستند و بيش از 60 درصد بيمارستان‌هاي دولتي هم عمري بالاي 50 سال دارند.

 

اغلب اين بيمارستان‌ها فاقد استاندارد‌هاي مقاومت در برابر زلزله هستند. به عبارت ديگر بين 60 تا 80 درصد از بيمارستان‌هاي سطح كشور در برابر زلزله‌هاي شديد ناايمن هستند. اين در حالي است كه تنها در تهران براساس مطالعات آژانس جايكا بيش از دو ميليون نفر از زلزله احتمالي تهران مجروح و آسيب‌ديده خواهند شد.

 

فهرست قدمت بيمارستان‌ها را بدهيد

صحبت از مقاوم‌سازي بيمارستان‌هاي كشور به سال‌ها پيش باز مي‌گردد و هر سال هم تكرار مي‌شود. چرا كه اين بيمارستان‌ها علاوه بر اين‌كه بايد از مقاومت كافي براي حفاظت از مردمي كه زير سقف‌هايش متمركزند برخوردار باشند بعد از وقوع حادثه نيز معمولا نخستين جايي است كه با هجوم مردم و به‌ويژه مصدومان و مجروحان مواجه مي‌شود و نياز دارد بتواند براي حمايت از آسيب ديدگان شهر، نخست خود سرپا بماند. اما همچنان كه در اين گزارش آمده است بيش‌تر بيمارستان‌هاي كشور از عمري بالاي 50 سال برخوردارند و خود در مقابل وقوع حوادثي مانند زلزله يكي از آسيب پذيرترين مناطق محسوب مي‌شوند.

 

حسن قدمي، رئيس سازمان مديريت بحران كشور در اين زمينه مي‌گويد: فرسودگي بيمارستان‌هاي كشور به يك معضل بزرگ تبديل شده كه نياز به مقاوم‌سازي در برابر حوادث طبيعي دارد. به همين دليل است كه وي امروز اعلام كرد در راستاي روند مقاوم‌سازي بيمارستان‌هاي كشور در برابر حوادث احتمالي فهرست تعداد و قدمت بيمارستان‌هاي كشور از وزارت بهداشت خواسته شده است. وي تاكيد مي‌كند: يكي از مهم‌ترين مسائل مورد تاكيد سازمان مديريت بحران مسئله بيمارستان‌هاست چرا كه اگر خداي نكرده در هنگام بروز حادثه آنان نيز آسيب ببينند، مشكلات دوچندان مي‌شود.

مقاوم‌سازي 15درصد بيمارستان‌هاي كشور

هرچند بسياري از جمله مسئولان وزارت بهداشت معتقدند مقاوم‌سازي بيمارستان‌ها به صرفه نيست و بهتر است با اين هزينه بيمارستان‌هاي جديد ساخته شود اما عده‌اي ديگر نيز همچنان مقاوم‌سازي آنچه موجود است را بهترين راه‌حل مي‌دانند. عباس حسني، معاون توسعه مديريت و منابع وزارت بهداشت در اين مورد گفته است كه چون هزينه مقاوم‌سازي بيمارستان‌هاي فرسوده از هزينه ساخت بيمارستان‌هاي جديد بيش‌تر است سياست اين وزارتخانه ايجاد بيمارستان‌هاي جديد است. وي معتقد است:

 

مقاوم‌سازي يك بيمارستان فرسوده تا 70 درصد ساخت يك بيمارستان جديد هزينه دارد و از طرف ديگر زمان ساخت يك بيمارستان نو نسبت به مقاوم‌سازي بسيار كمتر است. ضمن اين‌كه بيمارستان‌ها به دليل ارايه خدمات شبانه ‌روزي نمي‌توانند براي ساعاتي از روز يا براي چند ماه تعطيل شوند. سيدمحمدمهدي كلانتريان، مديركل دفتر مديريت منابع فيزيكي وزارت بهداشت نيز با بيان اين‌كه اين مطلب كه هزينه كردن براي بيمارستان‌هايي با قدمت بالاي 30 سال فايده‌اي ندارد، درباره وضع بيمارستان‌هاي قديمي و فرسوده كشور مي‌گويد: نوسازي اين بيمارستان‌ها يا بايد به صورت جايگزين انجام شود يا اين‌كه بيمارستان‌هاي جديد احداث شود.

 

اين مقام مسئول در وزارت بهداشت با بيان اين‌كه قدمت ساخت برخي از بيمارستان‌هاي كشور بيش از 30 سال می باشد كه هزينه كردن براي اين قبيل مراكز درماني مقرون به صرفه نيست، به تاسيسات قديمي و پيچيده اين بيمارستان‌ها و همچنين قديمي بودن ساختمان‌هاي آنها اشاره كرده و گفته است كه هزينه كردن براي مقاوم‌سازي اين بيمارستان‌ها جواب نمي‌دهد و بهتر است بيمارستان‌هاي جديد جايگزين آنها شود. حسن امامي رضوي، معاون وزير بهداشت نيز در حالي از مقاوم‌سازي 15 درصد بيمارستان‌هاي كشور خبر مي‌دهد كه مي‌گويد:

 

براي مقاوم‌سازي 85 درصد بيمارستان‌ها به بيش از صد هزار ميليارد ريال اعتبار نياز است. حسن قدمي، رئيس سازمان مديريت بحران كشور نيز در اين زمينه مي‌گويد: آمار دقيقي درباره بيمارستان‌هاي فرسوده نداريم اما به نظر مي‌رسد تعداد اين بيمارستان‌ها زياد باشد. البته بررسي‌هاي لازم درباره ميزان توانايي و امكانات وزارت بهداشت در بحث مقابله‌سازي در حال انجام است و سازمان مديريت بحران با وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي درباره نوع مقاوم و نوسازي بيمارستان‌ها هماهنگي‌هاي لازم را داشته است.

 

قدمي درباره ميزان هماهنگي با وزارت بهداشت در بحث مقاوم‌سازي بيمارستان‌ها مي‌افزايد: ما فهرست تعداد و قدمت بيمارستان‌هاي كشور را از وزارت بهداشت مطالبه كرديم و براي بررسي ساختار سازه‌اي بيمارستان‌ها بايد آنها را مورد بررسي قرار دهيم تا بر اساس ميزان قدمت و سازه بيمارستان مقاوم‌سازي اين مراكز اولويت‌بندي شود. وي همچنين تاكيد كرد: آنچه كه مسلم است براساس توافق انجام‌شده در برخي بيمارستان‌ها بايد به سمت نوسازي روي آوريم چرا كه مقاوم‌سازي به دليل قدمت برخي از بيمارستان‌ها جوابگو نيست و بايد به دنبال نوسازي باشيم.

 

اما برخي كارشناسان تكيه بر نوسازي بيمارستان‌ها را به جاي مقاوم‌سازي چندان شدني و به صرفه نمي‌دانند و معتقدند بايد هر يك از شيوه‌ها در جاي خود مورد بررسي و انجام قرار گيرد. مهدي عليرضايي استاد معماري بيمارستان در اين مورد مي‌گويد: در تصميم‌گيري‌هاي حوزه بهداشت و درمان بايد چهار فاكتور مهم اقتصاد، ايمني، ‌منابع و زمان را در نظر داشته باشيم. اما ما در اكثر تصميم‌گيري‌ها اين فاكتورها را دخيل نمي‌بينم. وي با توجه به متوسط زمان پنج‌ساله براي ساخت يك بيمارستان جديد مي‌افزايد:

 

زمان، هزينه و فضاي دوباره‌اي براي ساخت يك بيمارستان جديد بايد در نظر گرفته شود و اين كار نياز به منابع زياد دارد. عليرضايي با اشاره به پايين‌تر از حد استاندارد بودن سرانه تخت در كشور تاكيد كرد: ساخت بيمارستان‌هاي جديد در برنامه دولت براي رساندن سرانه تخت به ميزان استاندارد قرار دارد؛ اكنون استاندارد تخت بيمارستاني به نسبت جمعيت حداقل هر هزار نفر 2 تخت است ولي در كشور ما اين نسبت براي هر هزار نفر5/1 تخت بيمارستاني است.

 

نكته مهم ديگر اين است كه تا زمان نهايي ساخت و بهره‌برداري اين بيمارستان‌ها، ‌تعداد زيادي از بيمارستان‌هاي پيش‌تر ساخته شده، فرسوده مي‌شوند و به اين چرخه باز مي‌گردند. وي مي‌افزايد: ماكشوري نيستيم كه منابع زيادي داشته باشيم. حتي اگر منابع زياد داشتيم هم حق استفاده غيربهينه از آن را نداريم. تخريب بيمارستان‌هاي قديمي و نوسازي بيمارستان نخستين راه‌حل براي چنين مشكلي نيست.

 

در واقع طرح موضوع نوسازي بيمارستان‌ها به جاي مقاوم‌سازي بيمارستان‌ها فرار به سمت جلو است، رها كردن منابع موجود بيمارستاني كه فضا، ‌فيزيك، تاسيسات و... دارد، درست نيست. با مقاوم‌سازي بيمارستان‌ها بيش از 30سال جلوتر خواهيم بود. عليرضايي معتقد است: ساخت يك بيمارستان جديد 20 تا 30 ميليارد تومان هزينه خواهدداشت، اما با 3 تا 5 ميليارد تومان مي‌توان بيمارستاني را مقاوم‌سازي كرد و براي 40 تا 50 سال ديگر از آن استفاده كرد. نگاه اقتصادي مي‌گويد كه حتي اگر بيمارستان‌ها را نتوان مقاوم‌سازي كرد مي‌توان از آنها براي كاربردهاي ديگر استفاده كرد.

 

< قبلی		بعدی >