امروز پرستاران بخش خصوصي يك‌سوم بخش دولتي حقوق مي‌گيرند. وزارت كار هم به درستي نظارت نمي‌كند و قول‌هايي هم كه مسئولان دادند اجرايي نشده تا مشكلات پرستاران بخش خصوصي حل نشده‌تر باقي بماند. مشكلات جامعه پرستاري كشور زياد است؛ وعده‌هاي محقق نشده و تلنبار شده و يكي از آنها وعده استخدام چندين هزار پرستار است كه در حد شعار باقي‌مانده و به مرحله عمل نرسيده است. مسعود نيازي رئيس اتحاديه كاركنان بيمارستان‌ها و مراكز درماني كشور و رئيس انجمن صنفي كارگري پرستاران تهران است.

 

|  سيران سعدي  |

او از اين مشكلات بيش‌تر پرده‌برداري مي‌كند؛ از وضع ناگوار پرستاران بخش خصوصي كه پشت زرق و برق بخش خصوصي پنهان مانده و از دلخوشي به نام وعده استخدام. وي اشاره مي‌كند كه با وجود ادعاي 23 هزار استخدام جديد، 15 هزار نفر از قراردادهايي قبلي هستند كه سال گذشته رسمي شدند آن هم براي كشوري كه به 150 هزار پرستار نيازمند است. براي آشنايي با درد سفيدپوشان مراكز درماني و بيمارستان‌ها اين گفت‌وگو را بخوانيد.

 

مسئولان در دو سال گذشته از جمله همين اواخر بارها از استخدام نيروهاي تازه نفس پرستار گفته‌اند. آيا به اين وعده عمل با توجه به نياز مبرم كشور به افزايش پرستاران عمل شده است؟قبل از هر چيز بايد مولفه‌هاي كشور ما كه مشخص مي‌كند ما به چه تعداد پرستار نياز داريم مشخص شود. نخستين مولفه جمعيت كشور است و به ازاي هر يك هزار نفر بايد سه پرستار باشد. اگر آمار تقريبي 75 ميليون نفر را براي جمعيت كشور در نظر بگيريم، به 225 هزار پرستار در سطح كشور نياز داريم.

 

مولفه ديگر اين‌كه هر تخت بيمارستاني به يك و نيم پرستار نياز دارد.با توجه به آمارهاي نسبي وزارت بهداشت حدود 118 هزار تخت بيمارستاني بدون تخت اورژانسي وجود دارد كه با ضريب يك و نيم پرستار نزديك به 160 هزار پرستار نياز داريم. در حال حاضر حدود 60 هزار پرستار در بخش دولتي، 20 هزار پرستار در تامين اجتماعي و 24 هزار پرستار هم در بخش خصوصي شاغل هستند.

 

اگر اين 104 هزار پرستار شاغل را با نسبت يك و نيم پرستار براي يك تخت در نظر بگيريم، با كمبود 60 هزار پرستار روبه‌رو هستيم. جالب اين‌كه اين نيروهايي كه در سه بخش مشغولند، نزديك به 30 هزار نفر آنها دوشغله هستند. در واقع 150 هزار نيروي پرستار كم داريم.هفته قبل رئيس سازمان نظام پرستاري اعلام كرد كه امسال 10 هزار نيروي پرستار به سيستم بهداشتي و درماني كشور اضافه مي‌شوند و سال گذشته هم 23 هزار پرستار استخدام كرده‌اند. از سويي وزارت بهداشت هم مي‌گويدكه حداكثر در سال 6 هزار پرستار استخدام مي‌شود. اين تناقص‌گويي‌ها را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟

 

اگر قانون ارتقاي بهره‌وري كه يكي از مولفه‌هاي مهم آن كم كردن ساعت كار پرستاران اجرا شود و اگر مصوبه استخدام 23 هزار پرستار به‌طور كامل اجرا شود، باز هم كمبود پرستار را جبران نمي‌كند. از وعده استخدام 23 هزار پرستار سال گذشته، 19 هزار نيرو در حوزه پرستاري در حال استخدام هستند و پنج هزار نيروي ديگر در بخش‌هاي بهداشتي مانند مامايي و آزمايشگاه استخدام مي‌شوند.

 

جالب اين‌كه حداقل 15 هزار از استخدامي‌ها هم شامل ورودي جديد نيروي پرستاري نيست. در واقع آنها استخدام‌هاي قراردادي و پيماني هستند كه با تغيير وضع، نيروي رسمي مي‌شوند. طبق ابلاغيه وزارت بهداشت به بيمارستان‌هاي دولتي نيروهاي جديد به‌طور قراردادي استخدام مي‌شوند تا در سال‌هاي بعدي به مرور رسمي شوند.

 

بيش‌تر پرستاران مي‌گويند كه قانون ارتقاي بهره‌وري يا كاهش ساعت كار پرستاران اجرا نشده و حتي بخشنامه‌اي به بيمارستان‌هاي دولتي و خصوصي داده نشده است. وضع اين قانون چگونه است؟بله. عدم اجراي قانون‌ زياد است. مثلا قانون تعرفه‌گذاري خدمات پرستاري كه در سال 86 به تصويب رسيد و قرار بود آيين‌نامه اجرايي آن تا 6 ماه نوشته شود و با هماهنگي بيمه‌هاي همگاني اجرا شود يا قانون تعديل كارانه‌ها در بخش دولتي كه با هماهنگي وزارت بهداشت و بيمه خدمات همگاني بوده هم فعلا اجرا نشده و حتي آزمايش هم نشده است.

 

قانون ارتقاي بهره‌وري كاهش ساعت كار بر اساس گفته‌هاي وزير بهداشت قرار بود كه در دانشگاه شهيد بهشتي و دانشگاه تهران به اجرا دربياید و در چند بيمارستان به‌طور آزمايشي در نيمه دوم سال قبل خيلي كم و ناقص اجرا شد و برخي از اين آزمايش‌ها قرار است امسال در چند بيمارستان ديگر اجرا شود و اگر اين كار آزمايشي هم اجرا شود مي‌توان اميدوار بود

 

كه اين قانون به مرور جا بيفتد، اما در بخش خصوصي قاتون تعرفه‌گذاري و قانون ارتقاي بهره‌وري هنوز به مرحله آزمايش هم نرسيده است. در اين بخش متولي خاصي وجود ندارد. ما سال گذشته از طرف انجمن صنفي به وزير كار نامه اعتراض‌آميز فرستاديم تا تكليف اين دو قانون را مشخص كنند، اما متاسفانه پاسخگو نشدند.

 

وضع حقوق پرستاران در بخش خصوصي چگونه است؟

در وزارت بهداشت متولي خاصي براي بخش خصوصي وجود ندارد و در سازمان نظام پرستاري هم هيچ رويكردي به بخش خصوصي وجود ندارد.
در نيمه دوم سال گذشته هم 35 درصد حقوق كاركنان در حوزه وزارت بهداشت در حوزه سلامت افزايش يافت، اما دريغ و درد كه در بخش خصوصي هيچ اتفاقي نيفتاد و حتي در اين بخش ما درباره مولفه‌هاي كار از جمله درباره ماده 41 دچار تنش هستيم و حق و حقوق پرسنل پرستاري بخش خصوصي به‌شدت تضعيف شده

 

و اختلاف فاحشي در درآمدهاي بخش دولتي و بخش خصوصي به وجود آمده است.امروز پرستاران بخش خصوصي يك سوم بخش دولتي حقوق مي‌گيرند. وزارت كار هم به درستي نظارت نمي‌كند و قول‌هايي هم كه مسئولان دادند اجرايي نشده تا مشكلات پرستاران بخش خصوصي حل نشده‌تر باقي بماند.

اما خيلي از مردم تصور مي‌كنند كه پرستاران بخش خصوصي از وضع بهتري برخوردارند. اصلا اين‌گونه نيست. آنها چاره‌اي ندارند. بسياري از پرستاران بخش خصوصي ديگر نمي‌توانند كارشان را ترك كنند، زيرا سن استخدامي آنها گذشته و درگير معيشت زندگي هستند. 10 سال قبل وضع بخش خصوصي بهتر از بخش دولتي بود و به مرور درآمد بخش دولتي افزايش يافت و بخش خصوصي كم آورد.

 

مديران بخش خصوصي به دليل اختلاف حقوق دچار بحران نيرو شدند و برخي بيمارستان‌ها با تشويقي‌هاي ناچيز سعي در حفظ نيروهاي زبده خود دارند، اما استخدام جديد ندارند. امروز برخلاف گذشته فارغ‌التحصيلان ترجيح مي‌دهند به بخش دولتي بروند تا به بخش خصوصي. پرستاران بخش خصوصي بيش‌تر چند شغله هستند. چند شغله بودن پرستاران كيفيت ارايه خدمات آنها را پايين ‌آورده و بسياري از اين پرستاران با سختي كار دچار آسيب روحي و جسمي مي‌شوند. در بخش خصوصي 80 درصد پرستاران قرارداد موقت دارند و امنيت شغلي ندارند.

تفاوت حقوق پرستاران ايران با كشورهاي ديگر چگونه است؟

بسيار فاحش است در كشور كانادا بين 4 تا 6 هزار دلار حقوق مي‌گيرند و تلاش آنها بر اين است كه پرستاران اضافه كار نداشته باشند و يك شيفت كار كنند تا هم سالم بمانند و هم كيفيت خدمات خود را بالا ببرند.

مهم‌ترين مطالبه پرستاران كه سال گذشته پاسخ داده نشده چيست؟

عدم اجراي اين دو قانون كه در بخش پرستاري مشكلات زيادي به وجود آورده است. همچنين بي‌توجهي مسئولان به نظارت بر بخش خصوصي، قراردادهاي موقت و درآمد بسيار پايين پرستاران بخش خصوصي از مشكلات است. پرستاران جزو زحمتكش‌ترين نيروهاي جامعه هستند. پرستاري يك ارزش مهم است و بايد به آن احترام گذاشته شود، زيرا سلامت جامعه وابسته به آن است.

 

 

< قبلی		بعدی >