در مطالعات جمعيتي، افراد بين 14 تا 25 سال، جمعيت جوان هر كشور محسوب مي‌شوند. بررسي‌هاي جمعيت‌شناسي نشان مي‌دهد پس از كندبودن روند رشد جمعيت جوان كشور در سال‌هاي ابتدايي قرن حاضر شمسي در سال‌هاي دهه 60 رشد جمعيت جوان ايران با افزايش مواجه بوده و اكنون كه در سال‌هاي آغازين دهه 90 هستيم جمعيت جوان دهه 60 وارد بازار كار خواهند شد. البته براساس مطالعات انجام شده، اين جمعيت در سال‌هاي 77 تا 87 بايد وارد بازار كار مي‌شدند اما اكنون با تاخير اين قشر جوان و جوياي كار در انتظار ورود به بازار كار به‌سر مي‌برند.

 

 

گروه اقتصادي-

 

فشار جمعيت جوان كشور به بازار كار تا سال 94 ادامه دارد

حسین راغفر در گفت و گوبا «ملت ما» :افزایش بیکاران تحصیلکرده مشکل آفرین است

انتظار كاهش نرخ بيكاري

به دلايلي ازجمله اشتغال طولاني‌مدت به تحصيل، بالارفتن سن ازدواج و تقويت توان اقتصادي خانواده‌ها كه به همراه دلايل فرهنگي به پشتيباني مالي از فرزندان تا سنين بالاتر انجاميده است، انتظار افراد براي تصدي مشاغلي با مطلوبيت بالاتر و در نتيجه جست‌وجوي طولاني‌مدت فرصت شغلي؛ افراد در سال‌هاي دهه 80 ديرتر از قبل به بازار كار پيوسته‌اند. به همين جهت بخشي از نيروي كار قابل عرضه در هر سال، در سال‌هاي بعد متقاضي فرصت شغلي بوده‌اند.

 

به همين دليل، بخشي از فشار تورم جمعيتي دهه 60 كه مي‌بايست قاعدتا در سال‌هاي آغازين دهه 80 خود را نشان بدهد به سال‌هاي پاياني اين دهه و اوايل دهه 90 منتقل شده است، لذا انتظار كاهش نرخ بيكاري ناشي از كنترل مواليد دست‌كم تا چند سال آينده منطقي نيست.  حسين راغفر اقتصاددان و استاد دانشگاه درباره تاخير ورود جمعيت جوان كشور به بازار كار به «ملت ما» مي‌گويد:

 

متاسفانه دولت در اين خصوص تعلل كرده است كه اين موضوع عوارض جدي براي اقتصاد كشور دربر خواهد داشت. يكي از اين عوارض موج فزاينده مهاجرت قشر تحصيلكرده به خارج از كشور است كه در طول 33 سال اخير بي‌سابقه بوده و البته نقش دولت در مهار اين بحران مهم است و اگر بخواهد مي‌تواند با سامان دادن به سيستم بانكي كشور اين مشكل را حل كند.

 

بسيج منابع بانكي

این استاد دانشگاه  معتقد است؛ بسيج منابع بانكي كشور در جهت حمايت از كارآفريني و ايجاد اشتغال يكي از عوامل مهم در راه برون‌رفت از اين بحران است. تشكيل يك شورا كه با بررسي پروژه‌هاي اشتغالزا و شناسايي آنها زمينه اعطاي تسهيلات را به اين طرح‌ها فراهم سازد بسيار مهم و حياتي ارزيابي مي‌شود.

 

راغفر در ادامه مي‌گويد: اما متاسفانه بانك‌ها با ورود به سيستم سفته‌بازي و دلالي باعث شده تا اعتبارات بانكي در اختيار افراد خاصي قرار گيرد و فارغ‌التحصيلان كه داراي پروژه‌هاي كارآفرين و اشتغالزا هستند در هفتخوان دريافت تسهيلات بانكي اسير مي‌شوند.

 

فرار مغزها

راغفر در ادامه معتقد است: ادامه اين روند مسلما كشور را با بحران بيكاري مواجه مي‌سازد كه خود باعث بروز ناهنجاري‌هاي مختلف در جامعه مي‌شود چراكه جمعيت بيكار جامعه اگر از قشر تحصيلكرده باشد به مهاجرت رو مي‌آورد كه در اين صورت شاهد فرار مغز‌هايي خواهيم بود که كشور براي آنها هزينه كرده و درست در زمان استفاده از آنها به دليل نبود كار مناسب شاهد خروج آنها از كشور خواهيم بود. وي مي‌گويد: دسته ديگر افراد فاقد تحصيلات هستند كه مسلما امكان مهاجرت به شيوه گروه اول را نيز ندارند و بيم ورود آنها به كار‌هاي سياه و خلاف وجود دارد.

7 ميليون نفر فاقد تحصيلات

راغفر با اشاره به آمار منتشر شده در زمينه ميزان افراد مشغول به تحصيل مي‌گويد: در سال جاري از 19 ميليون افراد واجد شرايط تحصيل از مقطع ابتدايي تا دبيرستان 12 ميليون نفر در مدارس ثبت‌نام كرده‌اند كه در اين صورت آينده شغلي 7 ميليون نفر باقي‌مانده بسيار نگران‌كننده است چراكه مشابه اين اتفاق در برزيل منجر به پديده سائوپائولويسم شد كه در آن افراد بيكار فاقد تحصيلات جذب گروه‌هاي جرم و جنايت شدند.

رشد جمعيتي دهه60

محمدحسين فروزان‌مهر نيز با تشريح جديدترين تحولات جمعيتي در بازار كار كشور، همچنين تاخير در ورود نيروي كار به فضاي اشتغال و قرار داشتن كشور در شرايط پيك تقاضاي كار تا سال‌هاي آينده، گفت: نرخ رشد جمعيتي كه در دهه 60 بود، باعث شد كه درصد قابل‌توجهي از جمعيت كشور را جوانان با سنين 20 تا 30 سال تشكيل دهند.

 

معاون كارآفريني و توسعه اشتغال وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي اظهار داشت: اين افراد عمدتا در دهه‌هاي 80 تا 90 در بازار كار خودنمايي مي‌كنند. اين موضوع از دو منظر قابل بررسي است؛ اولا اين‌كه اين افراد به عنوان يك نيروي بالقوه مي‌توانند در حوزه اقتصاد كشور موثر باشند كه به عنوان موج جمعيتي مثبت و يك فرصت تلقي مي‌شود.

 

موج جمعيت جوان؛ تهديد يا فرصت؟

فروزان‌مهر ادامه داد: از سويي اگر نتوانيم براي اين افراد كار ايجاد كنيم مي‌تواند يك تهديد از نظر آثار و مسائل اجتماعي باشد. پديده چندشغلي و چندپيشگي هم يك آفت بسيار خطرناكي براي كشور محسوب مي‌شود. اين مقام مسئول در وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي تاكيد كرد: تا هر زماني كه ديرتر نيروي خلاق جوان و نيرويي كه توانمند و نوآور است را وارد بازار كار كنيم، متاسفانه شاهد ادامه حضور افراد سالمند از نظر اقتصادي و كساني كه شغل داشتند و بازنشست شدند و دوباره يك فرصت شغلي را اشغال كردند، اينها موانع بازار كار هستند.

 

پديده چندشغله‌ها

معاون وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي افزود: ما جوانان بسيار پرانرژي و توانمندي داريم كه لازم است وارد بازار كار شوند، هرچند ممكن است افراد بازنشسته داراي تجربه كار باشند که باعث مي‌شود در انتخاب كارفرما تاثير بگذارد و اولويت داده شود، اما اين مسئله بايد حل شود. فروزان‌مهر ادامه اين روند در بازار كار كشور را باعث از بين رفتن خلاقيت، ايده‌پردازي و نوآوري در بازار كار دانست و اظهار داشت: بنابراين پرداختن به اين موضوع يك ضرورت است.

 

انتظار براي كار بهتر

وي با اشاره به اين‌كه اتفاقات اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي باعث شد كه روند ورود به بازار كار تغيير كند، به مهر گفت: حمايت‌هاي خانواده‌ها از فرزندان، بالارفتن سن ازدواج، اشتغال طولاني به تحصيل، تقويت توان اقتصادي خانواده‌ها يا اين‌كه افراد انتظار دارند كه يك شغل مناسب‌تري را پيدا كنند باعث تاخير در ورود افراد به بازار كار كشور شده است.

 

معاون وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي اظهار داشت: اينها از مواردي است كه باعث شد ورود افراد به بازار كار با يك تاخير چندساله مواجه شود و افراد جوياي كار نتوانستند در زمان‌هاي پيش‌بيني شده به اشتغال دست يابند. به عبارتي ديگر، آن بخش از فشار تورم جمعيتي دهه 60 كه قاعدتا بايد در سال‌هاي آغازين دهه 80 در بازار كار خودشان را نشان بدهند، در نيمه‌پاياني دهه 90 وارد بازار كار مي‌شوند.

 

جمعيت كشور رو به سالمندي

به‌گفته وي، در شرايط فعلي نيازمند اين هستيم كه يك افق بالاتري را ببينيم. ما هم‌اكنون در افق چشم‌انداز بيست ساله كشور اگر از هم‌اكنون به فكر نباشيم دچار مشكلات بين نسلي مي‌شويم، يعني جمعيت كشور سالمند مي‌شود و با روند فعلي رشد جمعيت بازار كار در افق چشم‌انداز از نيروي كار خالي مي‌شود.

 

اين مقام مسئول در وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي بيان داشت: در آن مقطع ممكن است مجبور شويم براي تامين نيازهاي داخلي كشور از نيروي كار خارجي استفاده كنيم كه قطعا اين موضوع مي‌تواند آثار زيان باري براي بازار كار و مسائل اجتماعي و فرهنگي جامعه ايجاد كند.

 

< قبلی		بعدی >