نماينده مردم بوشهر، گناوه و بندر ديلم در مجلس هشتم به واسطه شهري كه از آن برخاسته عضويت در كميسيون انرژي مجلس را برگزيد تا از اين طريق هم پيگير مطالبات مردمي باشد كه بزرگ‌ترين ذخاير گاز كشور را زير پايشان دارند و هم نقشي در توسعه و آبادني ايران داشته باشد.در خلال گفت‌وگو تلاش زيادي داشت تا ثابت كند هيچ‌كدام از تحريم‌هاي حوزه انرژي كوچك‌ترين تاثيري در آينده ايران ندارد. همرزم شهيد چمران در جنگ‌هاي نامنظم هنوز هم روحيه چريكي دارد و مي‌خواهد با قاطعيت همه مشكلات را رد كند.

| فاطمه بيک پور|

گفت‌وگوي«ملت ما» با غلامعلي ميگلي‌نژاد در پي مي‌آيد

ارزيابي شما از تحريم‌هاي اخير نفتي كه از سوي اتحاديه اروپا عليه ايران اتخاذ شده چيست؟

تحريم‌ها اصولا حرف جديدي نيست. مدت‌ها است كه امريكا و متحدانش مشغول اعمال تحريم‌هاي متفاوت و گسترده عليه ايران هستند و از اين رو است كه هيچ نگراني درباره تحريم‌ها وجود ندارد. بازار نفت ما در سطح دنيا كم نيست و هيچ دليلي هم ندارد كه حتما اروپا مشتري ما باشد. ضمن اين‌كه اقتصاد كشور ما ديگر به مانند ابتداي انقلاب، تنها متكي به نفت نيست و قرار نيست كه بر مبناي اقتصاد تك محصولي، مديريت شود. ما در بخش‌هاي مختلف در سطح منطقه حرف براي گفتن داريم.

بنابراين آن‌كه تاكنون از تحريم‌ها ضرر كرده، كشورهايي بوده‌اند كه تحريم را مطرح و اعمال كرده‌اند. اتفاقا در پس اين تحريم‌ها منافع ما به صورت بهتري تامين شده و به استقلال اقتصادي روز به روز نزديك‌تر مي‌شويم. اما آن چه كه دنيا، بابت تحريم نفت تجربه خواهد كرد، پشيماني از طرح جديد تحريم نفتي ايران خواهد بود.

با اين حساب، شما با نظر بسياري از كارشناسان و حتي همكارانتان در مجلس كه عقيده دارند هنوز هم بخش عمده‌اي از اقتصاد كشور به نفت وابسته است، موافق نيستيد؟

ما وابسته به نفت نيستيم. ما تا زماني كه نياز داريم، نفت را صادر مي‌كنيم. زماني كه نيازي به درآمدهاي نفتي نداشته باشيم، مي‌توانيم از ساير بخش‌ها درآمد خود را تامين كنيم و در واقع احتياجي به صادرات نفت نيست. ما كشوري هستيم كه سختي‌هاي بالاتر از اين را هم در دوران 8 سال دفاع مقدس تجربه كرديم اما به مقاومت خود ادامه داديم.

به صورت مصداقي بفرماييد اكنون كه به باور حضرتعالي «در صورت نياز نفت خود را صادر مي‌كنيم و مي‌توانيم محصولات ديگر را جايگزين كنيم»، اين محصولات جايگزين چيست كه مي‌تواند جاي نفت را در اقتصاد پر كند. در زمان جنگ، كه قيمت هر بشكه نفت ما به ميزان 8 الي 10 دلار رسيده بود، باز هم خدشه‌اي به حركت ما در مسير آرمان هايمان ايجاد نشد. اكنون هم با توجه به اين‌كه تحريم‌هاي نفتي شامل حال ما شده است، مي‌توانيم فرآورده‌هاي نفتي را جايگزين صادرات نفت كرده و در بازار دنيا عرضه كنيم كه هم ارزش افزوده بيش‌تري دارد و هم مشتريان زيادي را جذب مي‌كند.

درست است. همه كارشناسان حوزه نفت هم به اين موضوع اذعان دارند كه بايد بيش از صادرات نفت خام، فرآورده‌هاي نفتي را صادر كرد. اما مسئله اين است كه هنوز همه پالايشگاه‌هاي ما، كه اكثرا هم دولتي هستند و به صورت كامل طبق اصل 44 قانون اساسي، خصوصي نشده‌اند، براي توليد انبوه فرآورده‌هاي نفتي و صادرات آنها و جايگزيني براي نفت، به صورت گسترده توسعه پيدا نكرده‌اند و ميزان توليد اين فرآورده‌ها هم آن قدر زياد نيست كه بتوان صادرات عمده‌اي داشت.

برداشت من اين است كه چنانچه كشورهايي كه ما را تحريم مي‌كنند، عاقل باشند، متوجه مي‌شوند كه در ارتباط با هر تحريمي ما ضرر نكرده‌ايم و آنها هستند كه ضرر كرده‌اند. مثلا در زمينه تحريم بنزين، در مدت بسيار كوتاهي توانستيم توليد بنزين را به سطحي برسانيم كه نياز كشور را تامين كرده

و الحمدالله اكنون در زمينه بنزين به استقلال كامل رسيده‌ايم و در آينده نه چندان دور، صادرات بنزين خواهيم داشت. در واقع چنانچه آن تحريم ايجاد نمي‌شد، ما كماكان وابسته به واردات بنزين بوديم و اين تحريم باعث شد كه ما از توانمندي‌ها و تخصص‌هاي داخل كشور استفاده كنيم و توليد بنزين را افزايش دهيم و واردات را قطع كنيم.

آقاي ميگلي نژاد! شما پاسخ سوال قبلي مرا نداديد اما گذشته از اين نيز بنزيني كه در پالايشگاه‌هاي غيرمرتبط توليد شد، در برخي موارد با اعتراض كارشناسان حوزه‌هاي محيط‌زيست و نفت مواجه شد و حتي سازمان استاندارد كشور هم در اين خصوص به موضع‌گيري پرداخت. حال آيا شما عقيده داريد كه چنين فرآورده‌هايي مي‌تواند در زمينه صادرات جايگزين نفت شود؟

به هر حال از بعد اقتصادي كالاهاي ديگري هستند كه مي‌توانند جايگزين توليد محصول اصلي شوند. مثلا در يك بازه زماني اولويت نخست پالايشگاه‌هاي كشور، به جاي توليد محصولات پتروشيمي و فرآورده‌هاي نفتي، توليد بنزين مي‌شود. ما كشور توانمندي هستيم كه متخصص فراواني داريم.

مردم نيز، زمان و موقعيت را به خوبي درك مي‌كنند و بر اساس آن واقعيت‌ها را ديده و تصميم مي‌گيرند. اين‌گونه نيست كه همانند كشورهاي اروپايي با كمترين شوكي كه به جامعه‌شان وارد مي‌شود، دچار سردرگمي شويم. جامعه ما پس از 33 سال با تمام مشكلات و تحريم‌هاي ايجاد شده، محكم بر اساس آرمان‌هاي حضرت امام(ره) پيش رفته است.

اين روزها گمانه‌هاي زيادي درباره سناريوهاي فروش نفت ايران بعد از تحريم مطرح مي‌شود. به عقيده شما آيا كاهش قيمت نفت صادراتي مي‌تواند گزينه مناسبي باشد؟

به هيچ عنوان به مصلحت نظام نيست كه بخواهيم ارزان فروشي كنيم. آنچه كه سرمايه ملي و متعلق به همه مردم اعم از اين نسل و نسل آينده است، بايد به دقت مراقبت شود. ما به قيمت واقعي بايد نفت خودمان را به فروش برسانيم. مي‌دانيم كه راهكارهاي مقابله با تحريم‌ها وجود دارد و لزومي ندارد كه ما به دليل تصميم اتحاديه اروپا، به ساير كشورها باج دهيم و در واقع اين اقدام را هرگز نبايد انجام داد.

ارزيابي شما در زمينه ادعاهاي عربستان جهت جايگزيني نفت ايران در بازارهاي جهاني چيست؟

عربستان در اين زمينه بلوف سياسي مي‌زند و البته گفته خودش هم نيست بلكه از سوي ديگران به آنها ديكته شده كه بلوف بزنند. در توان عربستان نيست كه بتواند كمبود نفت دنيا را به دليل تحريم‌هاي ايران، جبران كرده و بازارهاي دنيا را اشباع كند. به هيچ عنوان چنين ادعايي صحيح نيست. ما نيز انتظار نداريم كه با اين ايده و ديدگاه، آب به آسياب كشورهاي دشمنان اسلام بريزند.

فكر مي‌كنيد ايران چه مواضعي را در قبال اين رفتارعربستان بايد اتخاذ كند؟

عربستان كشوري اسلامي و دوست است و ما علاقه‌اي نداريم كه به اختلافات دامن بزنيم. اما هر چه قدر كشورهاي اسلامي همسايه ما با نگاه دورانديشانه تصميم بگيرند و مطالب خود را مطرح كنند، هم به نفع جامعه خودشان است و هم به نفع ديگر كشورهاي اسلامي. در واقع ما اصراري نداريم كه در مقابل چنين رفتارها و بلوف‌هايي كه عليه نظام ما عنوان مي‌شود، موضع‌گيري كنيم.

اگر تحريم‌هاي اتحاديه اروپا عليه ايران جدي شود، آيا ممكن است برخي كشورهاي آسيايي كه بيش‌ترين خريدار نفت ايران خواهند بود، تحت فشار، به اين تحريم‌ها بپيوندند؟

به‌طور طبيعي كشورهاي آسيايي، درك و عقلشان به اندازه‌اي قد مي‌دهد كه تحت تاثير تحريم‌ها و فشارهاي ساير كشورها قرار نگيرند. حتي به فرض اين‌كه كشورهاي آسيايي هم به اين تحريم‌ها بپیوندند هم باز اتفاقي نمي‌افتد؛ چراكه ما در سخت‌ترين شرايط توانسته‌ايم بر مواضع خود، پافشاري كنيم. اكنون هم بر موضع خود پافشاري كرده و يك قدم هم عقب‌نشيني نخواهيم كرد.

گمان نمي‌كنيد كه اگر چنين اتفاقي رخ دهد، اوضاع اقتصاد كشور وضع نامناسبي پيدا كند؟

خير. اين طورنيست. در ابتداي انقلاب كه ما از لحاظ توليد كالا در سطح كشورمشكل داشتيم و بيش‌ترين واردات ما هم مربوط به همان دوران بود اما دچار مشكل نشديم. خدا راشكر اكنون كه اكثر محصولات، در داخل كشور توليد مي‌شود و دنيا به ما نياز دارد اما ما نياز به دنيا نداريم.

باز هم كشورهاي جايگزين را نام نبرديد! مسئله ديگر، درباره حضور مقاماتي از كشورهاي تركيه و عراق در تهران است. نقش تركيه و عراق را به عنوان ميانجيگران مناقشه بين ايران و غرب كه ظرف هفته‌هاي گذشته جهت انجام مذاكرات، وارد كشور شدند را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟

آنها بيش‌تر به دلايل رايزني‌هاي ديپلماتيك بين كشورهاي دوست و همسايه است كه وارد مذاكراتي شده‌اند. به لحاظ اين‌كه ايران كشور قدرتمند و توانمندي در سطح منطقه است، مسائلي را براي ما مطرح مي‌كنند و ما هم در مقابل، ايده‌هاي خودمان را عنوان مي‌كنيم. در واقع ما سر ناسازگاري و دشمني با هيچ كشوري را جز اسرائيل غاصب نداريم.

مسئله ديگر درباره وضع نفت ما در بازارهاي دنيا، احتمال بسته شدن تنگه هرمز است. در صورت وقوع اين اتفاق، بر روي قيمت نفت در بازار دنيا، چه تاثيراتي خواهد گذاشت؟

طبق برنامه پنجم توسعه، به كاهش وابستگي ما به نفت به صراحت اشاره شده است كه سال به سال اين وابستگي در حال كاهش است. در اين برنامه به صورت دقيق اشاره شده كه براي قطع كامل وابستگي اعتبارات، هزينه وعوايد نفت و گاز از طريق افزايش درآمدها و ثروت‌هاي عمومي، در تامين اعتبارات هزينه دولت، به نحوي اقدام خواهد شد تا وابستگي‌هاي ما را به نفت كاهش دهد و روي پاي خود بايستيم و اين سرمايه ملي را به بهترين نحو استفاده كنيم.

خوب، اين قانوني است كه نوشته شده، تاكنون چه ميزان از اين كاهش وابستگي اجرايي شده است؟

هم‌اكنون به صورت سالانه اين قانون را اجرا مي‌كنيم و قانون سالانه بايد مبتني بر قانون بالادستي باشد تا به درستي محقق شود.

چنانچه به صورت سالانه اين كاهش وابستگي در حال انجام است، دولت چه اقداماتي تاكنون انجام داده است؟

يكي از اين اقدامات اين است كه ما همه ساله، در بودجه سالانه، نرخ وابستگي به نفت را كاهش مي‌دهيم.

همه اين موارد را مطرح كرديد، اما هنوز پاسخ بسته شدن احتمالي تنگه هرمز و تاثير ناشي ازآن در وضع فروش نفت ايران و دنيا را عنوان نكرده‌ايد.

دنيا به خوبي مي‌داند كه ما در يك نقطه استراتژيك، حياتي و حساس قرار داريم. بنابراين هر مشكلي كه براي ما ايجاد كنند، يقين بدانند كه در اقتصاد و روند تجارت اقتصادي دنيا تاثير مستقيمي خواهد داشت و ما ساير كشورها را تا اين ميزان جاهل نمي‌دانيم كه دست به اقدامات ناخوشايندي بزنند تا ما هم مقابله به مثل كنيم. در واقع اگر آنها بخواهند تهديدهاي نظامي داشته باشند، ما هم راهكارهاي خودمان را خواهيم داشت.

در نهايت ارزيابي شما از بسته شدن تنگه هرمز چيست؟

چنانچه ناگزير شويم و آنها هم قصد داشته باشند منافع ما را تهديد كنند، ما هم اقدام ديگري انجام خواهيم داد.

درباره صحبت‌هاي اخير مسئولان وزارت نفت مبني بر قطع صادرات نفت به چند كشور اروپايي قبل از اين‌كه مهلت شش ماهه به پايان برسد، آيا به باور حضرتعالي اكنون زمان مناسبي براي اين كار است؟

تهديدهاي توخالي كه غرب نسبت به ما دارد را بي‌پاسخ نخواهيم گذاشت. تمهيداتي خواهيم داشت تا بتوانيم همانند ديگر بخش‌ها براي برون رفت از اين وضع، كاري انجام دهيم كه براي جامعه ما مشكل ايجاد نكند. ما به هيچ عنوان از اين تهديدها نخواهيم ترسيد و ملت هم استوار و محكم در برابر اين تهديدها خواهد ايستاد.

در نهايت آيا اكنون زمان مناسبي براي قطع صادرات نفت است؟

خوب به هرحال آقاي وزير هم بر اساس يك سري از صحبت‌هاي كارشناسي اين مسئله را مطرح كرده‌اند. اين‌كه بگوييم اكنون زمان مناسبي براي قطع صادرات نفت به كشورهاي اروپايي است يا خير را ما نمايندگان به گونه‌اي ديگر بيان كرده‌ايم. هم‌اكنون نمايندگان مجلس درباره قطع صادرات نفت، بيانيه‌اي صادر كرده‌اند تا اروپا و امريكا بدانند كه هر حركت و تهديدي كه عليه ما داشته باشند، به سرعت براي مقابله با چنين تهديدهايي خودمان را آماده خواهيم كرد.