نشست وزيران اوپك در حالي به پايان رسيد كه كشورهاي عضو برسر حفظ سهميه 30 ميليون بشكه در روز به توافق رسيدند و قرار بر آن شد كه اضافه توليد كشورهايي همچون عربستان سعودي كاهش يافته تا به سقف سهميه‌بندي تعيين شده برسد. در اين ميان همچنين كشورها بر سر تعيين دبيركل جديد نيز به توافق نرسيدند. چنان كه در خبرها گزارش شده بود، از همان ابتداي اجلاس، سخنان و مصاحبه‌هاي وزيران و نمايندگان كشورهاي عضو حاكي از آن بود كه همگي بر يك موضوع توافق دارند: «سهميه 30 ميليون بشكه در روز».

 

حتي وزير نفت كشوري مانند كويت كه خود از نخستين كساني بود كه پس از شروع جنگ داخلي در ليبي افزايش توليد بيش از سهميه را در دستور كار قرار داده بود، صحبت از پايبندي به سهميه توليد 30 ميليون مي‌كرد. جالب‌تر آن‌كه برخلاف تصور كه گفته مي‌شد عربستان، كويت و امارات در يك جبهه قرار خواهند گرفت، مواضع ايران، كويت، ليبي و امارات براي تعيين 30 ميليون بشكه در روز به‌شدت به هم نزديك بود و كمترين خبري از عربستان و نمايندگانش شنيده مي‌شد.

 

در گزارشي كه سايت خبري تابناك در اين زمينه منتشر كرده، نتيجه نشست جالب عنوان شده است اگرچه اعضا در نهايت به حفط سهميه 30 ميليون بشكه در روز، يعني سهميه توافق شده قبلي راي دادند اما سخن از اين به ميان آمد كه اضافه توليد كشورهايي مانند عربستان قطع شود تا به سقف سهميه تعيين شده بازگردد. همچنين قرار بر آن شد كه اعضا در صورت كاهش قيمت نفت به زير 90 دلار مجددا تشكيل جلسه دهند. تعيين دبيركل نيز كه نيازمند توافق كلي همه اعضا بود، نتيجه‌اي نداشت و به نشست بعد موكول شد. همزمان با اين تصميمات بازار واكنش نشان داد و قيمت نفت افزايش يافت. اما اينها براي ايران به چه معني مي‌تواند باشد؟

يك تحليل خوش‌بينانه

از يك رويكرد رضايتمندانه، بايد گفت نشست ديروز اوپك براي ايران نشستي پربار بود. نزديك بودن مواضع ايران و كشورهايي چون كويت و امارات، كه همواره از سياست‌هاي عربستان سعودي پيروي و حمايت مي‌كردند، در نوع خود يك اتفاق جالب بود و نشان مي داد كه وضع نشست، به هر دليلي از جمله كاربست ديپلماسي خلاق يا عدم رضايت كلي اعضا از وضع نفت، به نفع ايران است.

 

تعيين سهميه قبلي براي ماه‌هاي آتي، يعني 30 ميليون بشكه در روز هرچند در واقع تغيير ايدآلي براي ايران نبود، اما يك معني اساسي و يك پيروزي بزرگ براي ايران محسوب مي‌شود: معني اين اتفاق اين بود كه عربستان كه ديروز به‌شدت منزوي مي كرد، اجبار به كاهش توليد خود تا سقف 30 ميليون شده است. اين يعني حدود 6/1 تا 2 ميليون اضافه توليدي كه طي ماه‌هاي گذشته به‌شدت قيمت نفت را سركوب كرده بود بايد از بازار خارج شود و اين يعني تثبيت قيمت‌ها در مرز 95 تا 100 دلار كه براي ايران اين يك دستاورد بزرگ محسوب مي‌شود.

تحليل بدبينانه

با كمي تغيير زاويه ديد اما مي‌توان گفت اجلاس ديروز براي ايران دستاورد چنداني نيز در پي نداشته است! روزهاي قبل از اجلاس تحليلگران و كارشناسان چنان از مواضع پرتنش ايران و عربستان سخن مي گفتند كه همگي متفق القول بر اين باور بودند ايران براي كاهش سهميه توليد جبهه‌بندي كرده است. درواقع تن دادن به نظام سهميه توليد 30 ميليون بشكه در روز آخرين خاكريزي بود كه ايران مي‌توانست پشت آن سنگر بگيرد، نه نخستين.

 

نگاهي به تاريخچه نوسانات قيمت در 6 ماهه گذشته نشان مي‌دهد كه ايران چه فرصتي را از دست داده است: قيمتي كه از مرز 90 دلار شروع شد و با بالا گرفتن تنش‌هاي سياسي در منطقه – ليبي، سوريه و بعد هم ايران و تهديد نظامي و احتمال بسته شدن تنگه هرمز و تحريم نفتي و... - به 124 دلار در هربشكه رسيد.

 

تنها بعد از دوماه قيمت‌ها چنان سقوط كرد كه به 109 دلار رسيد و بعد از آن سقوط قيمت، جزئي از روزمره‌هاي نفت اوپك بود. تا جايي كه 94 دلار و 23 سنت آخرين قيمت قبل از اجلاس شد  اگرچه اين قيمت نيز براي ايران مي‌تواند راضي‌كننده باشد، اما واقعيت آن است كه در شرايط فعلي اين قيمت مي‌توانست بيش‌تر از اين هم باشد. گذشت زمان، قطعا نتيجه نشست 161 را بيش از حال حاضر مشخص مي‌كند.

 

< قبلی		بعدی >