سال گذشته از سوي معاونت هنري ارشاد طرحي مبني برهدايت، متنوع‌سازي و گسترش چتر حمايتي معاونت امور هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در زمينه هنرهاي نمايشي براي توليد و عرضه آثار نمايشي ارزشمندمطرح شد. اما اين طرح در ابتدا با وجود اين‌كه به مرحله اجرا نرسيده بود نارضايتي‌هايي را به همراه داشت؛ چرا كه بسياري از هنرمندان وجود چنين شورايي را مانعي براي فعاليت مي‌ديدند و عده‌اي ديگر وجود اين شورا را همسو با افكار و نظريات ارشاد و هم عرض با فعاليت ديگر شوراها در تئاتر كشور مي‌ديدند.

 

| شادي  کابياني |

 

«ملت ما» عملكرد شوراي حمايت از آثار نمايشي را بررسي مي‌كند

 

اين شورا كه داراي سه عضو ثابت حقوقي شامل نماينده مركز هنر‌هاي نمايشي و نماينده معاونت هنري و انجمن هنر‌هاي نمايش و چند كارشناس دارد، براي دستمزد حقوق هنرمندان تصميم مي‌گيرند و گويا نماينده خانه صنفي تئاتر كه از سابقه فعاليت همه هنرمندان مطلع است در اين شورا جايگاهي ندارد. تشكيل و فعاليت چنين شورايي در حالي مطرح است كه چندي پيش خانه تئاتر با مطالعه و بررسي طرحي را مبني بر قرارداد تيپ مطرح كرد كه هنوز خبري از اجراي اين طرح نمي‌رسد و گويا اين طرح هم مانند ديگر طرح‌هاي كارآمد به انبار زباله‌ها ريخته شده است.

 

هنرمندان زيادي در اين باره سخن گفته‌اند و همه آنها بر اين نكته تاكيد دارند كه مسئولان هنري كشور كمر به نابودي تئاتر بسته‌اند و مي‌خواهند اين هنر را از گردونه فعاليت خارج كنند چرا كه وجود اين شورا مانع است تا پشتيبان. حسين پاكدل كارگردان نمايش«عشق و عاليجناب» كه بعد از اجرا در جشنواره تئاتر فجر براي اجراي عمومي با مشكلات زيادي روبه‌رو بود درباره عملكرد شوراي حمايت درباره حمايت از اين نمايش به «ملت‌ما» گفت: اميدواريم كه اين شورا برحسب وظايف قانوني و و شيوه نامه از اين نمايش حمايت كند و اميدوارم كه اين كار انجام شود.

 

وي در ادامه صحبت‌هاي خود بااشاره به اين‌كه هيچ استدلال و منطقي بر تشكيل اين شورا وجود ندارد گفت: من به وجود اين شورا از ريشه اعتراض دارم. به نظر من هيچ استدلال و منطقی  بر تشكيل اين شورا وجود ندارد چرا كه اين شورا به اصطلاح« من در آوردي» است. چرا كه اين نوع فعاليت، حمايت از هنر نيست و به نابودي آن منتهي مي‌شود.

 

فعاليت اين شورا را نه من و نه هيچ يك از هنرمندان به رسميت نمي‌شناسند و اين نوع عملكرد را برای  تئاتر مفيد نمي‌دانند.پاكدل در ادامه گفت: حضور نداشتن نماينده خانه تئاتر در اين شورا تنها دليل رسميت نداشتن اين شورا نيست. نوع عملكرد و چشم‌اندازي كه براي فعاليت اين شورا ترسيم كرده‌اند، نشان‌دهنده اين است كه كمر به نابودي تئاتر ايران بسته‌اند. سال آینده با اجرا شدن مصوبات اين شورا خواهيد ديد كه چه بلايي بر سر تئاتر اين كشور خواهد آمد.

 

منيژه محامدي هم كه به دليل ناهماهنگي و متعهد نبودن معاونت هنري به وظايف خود از اجراي عمومي نمايش«مقبره سنگي» انصراف داد در اين باره به «ملت ما» خاطرنشان كرد: «وقتي دولت بودجه‌اي را به هنر و تئاتر اختصاص داده، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي موظف است به هنرمندان و گروه‌هاي نمايشي اين بودجه را تخصيص دهد تا به توليد آثار تئاتري بپردازند و بر فرهنگ جامعه تاثيرگذار باشند.»

 

محامدي با بيان اين‌كه شوراي حمايت با روندي كه در پيش گرفته به تئاتر آسيب مي‌زند و تئاتر را تعطيل مي‌كند، بيان مي‌كند: «آقاي شاه آبادي بايد يك بازنگري در نگاه خود نسبت به تئاتر داشته باشد. در اين روزها نه تنها پول و حق مان را نمي‌دهند بلكه قراردادمان را نيز قبول ندارند».اما؛ حسين مسافر آستانه مدير پيشين مركز هنر‌هاي نمايشي ارشاد معتقد است كه شورا تازه به وجود نيامده است و شايد عنوان آن تغيير كرده باشد و پيش از اين تحت عنوان شوراي ساخت بوده است. وظيفه اين شورا تصويب بودجه براي پروژه‌هاي تئاتري است.

 

وي با اشاره به اين‌كه در جريان عملكرد كامل اين شورا در حال حاضر نيست، بيان كرد: زمزمه‌هاي نارضايتي زيادي را از سوي هنرمندان شنيده‌ام ولي دلايل اين نارضايتي را نمي‌دانم اما اصل وجود اين شورا لازم است؛ چرا كه بايد بحث مالي هر پروژه تئاتري را كاملا مشخص كند و براي عقد قرار داد به معاونت ارسال كند. اين وظيفه اصلي شوراي حمايت است.

 

آستانه در ادامه صحبت‌هاي خود درباره همترازي اين شورا با ديگر شورا‌ها به «ملت ما» گفت: يكي از مزيت‌هاي فعاليت معاونت هنري اين است كه هر برنامه، طرح و ايده‌اي را براي تئاتر ابلاغ و براي آن آيين نامه تدوين مي‌كند، پس اين شورا نمي‌تواند هم عرض با ديگر شورا‌ها باشد. وي افزود:

 

تعيين بودجه به پروژه‌هاي تئاتري داراي آيين نامه مشخصي است و اگر بر اساس آن آيين نامه عمل بشود نه هنرمندان و نه شورا به مشكل برنمي ­خورند. هر تئاتري كه توليد مي‌شود و مجوز اجرا مي‌گيرد بر اساس آيين نامه در شوراي حمايت ميزان حمايت از آن مشخص مي‌شود و به كارگردان ارسال مي‌شود.

 

آستانه با اشاره به اين‌كه شوراي ساخت در مركز هنر‌هاي نمايشي فعاليت نمي‌كند گفت: شوراي ساخت تبديل به شوراي حمايت شده است و اين شورا كه امروزه محفل هنرمندان شده، شوراي برآورد بودجه است. شوراي حمايت ميزان حمايتي از تئاتر را با توجه به ضوابط مشخص مي‌كند و  نمي‌تواند سليقه‌اي آن را اعمال ‌كند و بر اساس ضوابط ميزان حمايت را مشخص مي‌كند نه هرآنچه كه برآورد كار بود؛ تفاوت ميان شور‌اي حمايت با شوراي ساخت در اين است.

 

شكر خدا گودرزي، عضو هيئت‌مديره خانه تئاتر هم در تاكيد صحبت‌هاي محامدي و ديگر هنرمندان تئاتر با اشاره به اين‌كه شورا‌هاي مختلف و متفاوتي در مركز هنر‌هاي نمايشي فعال است به «ملت ما» گفت: چندين شورا در حال حاضر فعال هستند. شوراي هنري تئاترشهر كه يكسال از فعاليت آن مي‌گذرد. شوراي ساخت كه برآورد مالي را تعيين مي‌كند و بعد از انجام تمام اين فعاليت‌ها شوراي نظارت هم مجوز اجرا صادرمی کند.

 

وي افزود: آنچه براي اهالي تئاتر سوال است؛ ضرورت وجود شوراي حمايت است؟ اگر شوراي حمايت همان شوراي هنري است آن را منحل كنند، چون شوراي حمايت مدتي پيش بدون مشورت و هماهنگي با شوراي هنري تئاتر شهر نمايشي را به روي صحنه برده است. در حقيقت شوراي حمايت وظيفه‌اي را كه شوراي ديگر داشته است را انجام داده است. اگر اين شورا، شوراي هنري نيست پس ضرورت تشكيل آن چيست؟

 

وجود اين شورا، هم عرض است با سه شوراي ديگر. اگر اين سه شورا وجاهت قانوني ندارند، آنها را تعطيل كنند ولي اگر وجاهت قانوني دارند پس قرار است كه اين شورا چه فعاليتي انجام دهد. گودرزي درباره اين‌كه اين شورا مانع فعاليت هنرمندان مي‌شود گفت: من شخصا تاكنون با اين شورا برخورد نداشته‌ام. اما آنچه كه نشان مي‌دهد از لحاظ صوري مسئله است. صوري مسئله به اين معنا كه روشن بشود وظيفه هر شورا چيست.

 

سه شوراي ديگر داراي وظايف مشخص هستند و اهالي تئاتر هم آنها را پذيرفته‌اند. وجود اين شورا بي‌معني است. اين كارگردان در ادامه بيان كرد: ايجاب و تشكيل اين شورا جاي بحث و سوال دارد و تا ضرورت تشكيل اين شورا مشخص نشود، نمي‌توان به كاركرد وفعاليت آن پرداخت. اما آنچه در اين مدت كوتاه از فعاليت اين شورا نشان داده شده است يك عنصر بوده و آن هم اجراي نمايشي بدون نظر شوراي هنري تئاتر شهر به صحنه رفته است.

 

گودرزي صحبت‌هاي خود را با اين جمله به پايان برد: در تمام دنيا دولت  از تئاتر حمايت مي‌كند اما صورت‌های آن به طرق مختلف و با روش مستقيم و غير مستقيم است و اين ضرورت، وظيفه دولت و ارشاد است كه از تئاتر حمايت كند ولي در كشور ما مشخص نيست كه شوراي حمايت با توجه به اين‌كه پيش از آن هم ساختار‌هاي تعريف شده در اين ميان وجود داشته است چيست وآيا دولت و ارشاد مي‌خواهند تئاتر را حمايت كنند يا سدي در برابر آن باشند.

 

 

< قبلی		بعدی >