شبكه نمايش خانگي زيرنظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي فعاليت خود را چند سالي است كه با پخش فيلم‌هاي سينمايي آغاز كرده است اما در ادامه راه فعاليت خود را گسترش داد و به ساخت مجموعه‌ها و سريال‌ها روي آورد. اين فعاليت با ساخت مجموعه قهوه تلخ آغاز و با توليد«قلب يخي» و... ادامه پيدا كرد.شبكه نمايش خانگي اين روزها مجموعه‌هاي «ساخت ايران»  و «بفرماييد شام ايراني» را وارد بازار كرده است.

 

| مريم احمدي|

«ملت ما» محصولات شبكه نمايش خانگي را بررسي مي‌كند

بنابراين گزارش با«سعيد رجبي‌فروتن» مدير کل دفتر همکاری‌های سمعی و بصری و نمایش‌های خانگی وزارت ارشاد،درباره روند فعاليت شبكه نمايش خانگي، جريان و عدم نهادينه شدن فرهنگ كپي‌رايت در ايران و به‌ويژه مجموعه«بفرماييد شام ايراني» كه سال‌هاست در كشورهاي مختلف جهان پخش مي‌شود و برنامه‌اي بين‌المللي به حساب مي‌آيد، به گفت‌وگو نشسته‌ايم.  همچنين بيژن بيرنگ كارگردان و حاجي‌بيگي تهيه‌كننده«بفرماييد شام ايراني» نيز طي گفت‌وگوهايي درباره اين اثر اظهارنظرهايي كرده‌اند.

 

«سعيد رجبي‌فروتن» مديرکل دفتر همکاری‌های سمعی و بصری و نمایش‌های خانگی وزارت ارشاد،  در گفت‌وگو با«ملت ما» با اشاره به مجموعه«بفرماييد شام ايراني»، گفت: ما به عنوان مراجع نظارتي با بازبيني و تطبيق كار با موازين اخلاقي و قانوني اقدام به گزينش و تاييد آثار مي‌كنيم و اين برنامه‌سازان و ناشران هستند كه بايد مسائل مربوط به بازخوردهاي فرهنگي و اجتماعي آثار را پيگيري كنند.

 

 

وي درباره مدت‌زمان مجموعه «بفرماييد شام» بيان كرد: اين‌كه برخي مي‌گويند زمان هر قسمت «بفرماييد شام» بيست دقيقه است، يك اشتباه واضح است و به‌طور حتم اين افراد اطلاعات ناقصي دارند. هر دي‌وي‌دي از اين كار حدود 100 دقيقه است. تا اين لحظه 8 قسمت كار توليد شده و سرمايه‌گذاران منتظر دريافت بازخورد آن در ميان جامعه هستند و آنگاه براي ادامه ساخت اين مجموعه تصميم‌گيري خواهند كرد. ممكن است به اين نتيجه برسند كه تجربه همين هشت قسمت، كافي است و ديگر كار را ادامه ندهند.

 

مديرعامل شبكه نمايش خانگي معتقد است؛ مردم انواع و اقسام برنامه‌هاي تصويري را رايگان دريافت مي‌كنند به همين دليل محصولات شبكه نمايش خانگي با چالش فروش آثار روبه‌رو است. مخاطبان عموما زماني را در نظر مي‌گيرند و مي‌گويند آيا خريد اثري كه به اصطلاح زمان كوتاهي دارد، برايشان به‌صرفه است يا خير؟ در حالي براي خريد يك اثر هنري بايد معيارهاي ديگري مانند كيفيت، گروه سازنده و اهداف فرهنگي پيرامون ساخت اثر را نيز در نظر گرفت.

 

وي درباره ميزان رضايتمندي شبكه نمايش خانگي نسبت به ميزان فروش و استقبال مخاطبان از مجموعه«بفرماييد شام ايراني»، گفت: گروه برنامه‌ساز ترفندي به كار بسته‌اند و با اعلام يك شماره تلفن نظرهاي مردم را دريافت مي‌كند تا با نگاهي كلي از ميزان رضايتمندي مخاطبان مطلع شوند. فروتن در پاسخ به اين سوال كه«بفرماييد شام ايراني» كپي از نمونه ماهواره‌اي آن است،

 

با اين اوصاف بايد چه ويژگي‌هايي داشته باشد تا مخاطبان كه نمونه اصلي آن را بدون پرداخت هزينه‌اي تماشا مي‌كنند ترغيب به خريداري نمونه ايراني آن شوند؟ توضيح داد: اين برنامه در چندين كشور به صورت همزمان منطبق با شرايط فرهنگي و اجتماعي با آن كشور در حال ساخته شدن است بنابراين اتفاق فوق مختص يك شبكه خاص ماهواره‌اي نيست.

 

در زمان طراحي چنين برنامه‌اي قبل از هر چيز بايد به مولفه‌هاي فرهنگي و بومي توجه شود تا عارضه كپي‌برداري يا تقليد صرف به حاشيه رود. البته معتقدم هر قدر هم در اين زمينه تلاش شود كماكان بيننده پيش‌فرض و گاردي در برابر اين كار خواهد داشت و با وجود تلاش‌ها و خلاقيت‌هايي كه سازندگان آن داشته‌اند، برنامه فوق را با نمونه‌هاي خارجي آن مقايسه می‌كنند.

 

من اصراري به ساخت چنين برنامه‌هايي ندارم، شايد اگر در مرجع صدور پروانه ساخت اين‌دست از برنامه‌ها بودم به سهم خودم تلاش‌هاي لازم را براي منصرف كردن گروه سازنده به كار مي‌بردم. اگرچه اقدام کپي‌برداري علاوه بر شبكه نمايش خانگي در طراحي دكور يا چيدمان وسايل و برنامه‌سازي تلويزيون نيز وجود دارد. اين در حالي است كه معتقدم استفاده كردن از تجارب عام بشري طبيعي است اما به يقين هر قدر اين برنامه‌ها ما را به ياد نمونه برنامه‌هاي مشابه نيندازند، برنامه موفق‌‌تري خواهند بود.

 

وي درباره مجموعه«ساخت ايران» كه به تازگي وارد شبكه نمايش خانگي شده است، عنوان كرد: اين پروژه در ابتداي امر نيم‌نگاهي به تجربيات دو سريال قبلي شبكه نمايش خانگي دارد، به همين دليل«محمدحسين لطيفي» سعي كرده است که داستان را در يك گستره زماني حدود 18 قسمت به پايان رساند تا تب انتظار را در مخاطبان براي دريافت قسمت‌هاي بعدي كاهش دهد. اين تمهيد گروه نشان از افزايش تجربه آنها و عبرت گرفتن از بازخورد دو سريال قبلي در ميان مخاطبان است.

 

درباره ميزان كيفيت كار نيز نظر همه مخاطبان، محترم است هرچند گروه سازنده مجموعه«ساخت ايران» افراد با تجربه‌اي هستند كه تلاش كرده‌اند كاري متفاوت بسازند و چنين ادعايی دارند. بنابراين براي روشن شدن اين مسئله بهتر است اجازه دهيم زمان بگذرد و سپس بازخورد مجموعه«ساخت ايران» را در ميان مخاطبان ارزيابي كنيم. مديرعامل شبكه نمايش خانگي همچنين درباره اين‌كه مجموعه«قهوه تلخ» شرايطي را پشت‌سر مي‌گذارد، گفت:

 

قسمت‌هاي 26، 27 و 28 كه وقايع آن در زمان حال رخ مي‌دهد، براي دريافت مجوز به وزارت فرهنگ و ارشاد ارائه شده است و پس از بازبيني، پاسخ لازم به تهيه‌كنندگان مجموعه داده خواهد شد و اين كار با عرضه قسمت صدوپنجم به پايان خواهد رسيد. وي در ارزيابي خود از جريان و فرهنگ كپي‌رايت در جامعه، گفت: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي براي حفظ و صيانت از محصولاتي كه بخش خصوصي وارد بازار مي‌كند، ستادي را با عنوان ستاد صيانت از محصولات فرهنگي راه‌اندازي كرده است.

 

مدير آن نيز برنامه‌ریزی‌هایی براي فرهنگ‌سازي و جلوگيري از جريان كپي‌رايت کرده‌اند که گام بزرگي است و رسانه ملي بايد در اين زمينه همكاري بيش‌تري داشته باشد.ما نيز به سهم خود به صورت زيرنويس و ساخت آيتم‌هايي كوتاه به دنبال افزايش آگاهي مردم هستيم

 

تا بدانند كپي از نسخه‌هاي ويدئويي تا چه اندازه آسيب‌هاي اقتصادي و اجتماعي به دنبال دارد، شايد مجموعه اين تلاش‌ها بتواند تا حدودي اين آسيب اجتماعي را كاهش دهد. اعتماد به رويكردهاي جديد فناوري مانند عرضه و انتشار آثار در فضاي سايبر و مجازي كمك مي‌كند تا اين آسيب كاهش پيدا كند.

 

معتقدم استفاده از فناوري دي او دي يا ويدئو آن دي مند اين امكان را براي كاربرها فراهم مي‌كند تا از طريق اينترنت متقاضي دريافت آثار باشند تا از اين طريق با فناوري روز، راه را روي سارقان و كپي‌كاران ببنديم.

بيرنگ: كپي كردن«بفرماييد شام ايراني» اشكالي ندارد

همچنين كارگردان مجموعه«بفرماييد شام ايراني» در پاسخ به سوالي درباره كپي غيرمجاز اين مجموعه، با بيان اين‌كه به معناي واقعي نمي‌توان مردم را از كپي كردن آثار منع كرد، گفت: نبايد سخت گرفت و اگر كپي هم كنند از نظر من اشكالي ندارد.

 

من حاضرم مردم كپي كنند و لذت ببرند. «بيژن بيرنگ» كارگردان مجموعه«بفرماييد شام ايراني» كه ويژه نمايش خانگي ساخته شده است و سري نخست از اين مجموعه در دسترس قرار گرفته است،

 

با اشاره به كم و كيف ساخت اين مجموعه به مهر، گفت: قرار بود در سال گذشته يك سريال ديگر براي شبكه نمايش خانگي كار كنيم که پيشنهاد اين كار داده شد. بنابراين در ابتدا نظرات متفاوتي درباره كم و كيف ساخت اين مجموعه وجود داشت و همچنين سوالات بسياري در زمينه چرايي ساخت اين مجموعه بود؛ اما خوشبختانه اين كار انجام شد و تجربه تازه‌اي در عرصه برنامه‌سازي كسب كردم.

براي ديدن«بفرماييد شام ايراني» بايد پول پرداخت

وي در ادامه با اشاره به تركيب حضور بازيگران در اين مجموعه گفت: قبل از توضيح اين مطلب، لازم مي‌دانم كه به تفاوت‌هاي اين برنامه با برنامه«بفرماييد شام» شبكه ماهواره‌اي اشاره كنم. تفاوت نخست اين است كه مجموعه فوق براي شبكه نمايش خانگي توليد مي‌شود و اين درحالي است كه توليد«بفرماييد شام» شبكه ماهواره‌اي با مديوم تلويزيون ساخته شده است و از افرادي دعوت مي‌شود كه براي مخاطب ناآشنا است.

 

همين ناآشنايي از جذابيت‌هاي احتمالي است اما «بفرماييد شام ايراني» از چهره‌هاي آشنا و محبوب براي مخاطب استفاده كرده است. از سوي ديگر مخاطب اين برنامه در شبكه ماهواره‌اي بدون هيچ هزينه‌اي به تماشاي میهماني افراد مي‌نشيند اما مخاطب براي ديدن اين مجموعه بايد پول بپردازد.

 

اين برنامه‌ساز در ادامه صحبت‌هاي خود به لزوم ايجاد جذابيت در اين سريال كه براي نمايش خانگي تهيه شده است، اشاره كرد و گفت: براي دستيابي به جذابيت‌هاي ويژه در ابتدا بايد از افراد شناخته شده استفاده مي‌شد و در اين راستا گفت‌وگوهايي با گزينه‌هاي موردنظر انجام داديم تا به نقطه‌نظرهاي مشترك با شركت‌كنندگان در اين برنامه رسيديم. بنابراين بيان محتواي كار نيز به شكل ديگري اتفاق افتاد.

 

بيرنگ در ادامه به قضاوت‌هايي كه براي ساخت اين مجموعه در وزارت ارشاد و ميان اهالي هنر صورت گرفته است اشاره كرد و گفت: زماني كه ساخت اين مجموعه را آغاز كردم، مدام اين بحث بود كه چرا اصلا اين فيلم ساخته شده است و حتي صحبت از تقليد، كپي‌برداري يا تهاجم فرهنگي به ميان آمد بدون اين‌كه مجموعه را ديده باشند، درواقع قضاوت قبل از قصاص جزئي از فرهنگ دروني ما شده است.

 

اما من اين صحبت را قبول ندارم چراكه اغلب كارهايي كه ساخته مي‌شود در درجه نخست اختراع نيست بلكه يك فرمت است و طبيعي است كه هيچ‌كس فرمت را اختراع نمي‌كند. بسياري از مسابقه‌هايي كه در تلويزيون پخش مي‌شود، تقليدي از برنامه‌هاي خارجي است.  وي در ادامه گفت: «بفرماييد شام ايراني» برنامه‌اي است كه به لحاظ روحي و رواني و حتي اجتماعي مجموع خصلت‌هاي انسان را در موقعيتي به نام میهماني شام بروز مي‌دهد و آنچه كه مخاطب مي‌بيند و لذت مي‌برد،

 

تنها ديدن يك مسابقه نيست بلكه اصل مطلب اين است كه آدم‌ها در مواجهه با يكديگر چگونه برخورد مي‌كنند و از اين جهت برنامه‌اي آموزنده است و حرف براي گفتن دارد و به معناي واقعي يك سفره ايراني است. وي در پايان افزود: ساخت اين مجموعه بسيار سخت بود و خيلي از هنرمندان حاضر نشدند براي نخستين‌بار جلوي دوربين بيايند از همين‌رو معتقدم كساني كه در دوره نخست از اين مجموعه حضور داشتند، انسان‌هايي شجاع و به گفته بهاره رهنما ديوانه‌هاي خط‌شكن هستند.

حاجي‌بيگي: برنامه‌ريزي بلندمدتي براي توليد اين مجموعه انجام شده است

حاجي‌بيگي نماينده سينما 24 و تهيه‌كننده «بفرماييد شام ايراني» نيز به برنامه‌ريزي براي ادامه توليد اين مجموعه در شبكه نمايش خانگي اشاره كرد و گفت: برنامه‌ريزي بلندمدتي براي توليد اين مجموعه انجام شده است و در حال حاضر چهار قسمت از «بفرماييد شام ايراني» مربوط به آقايان اشكان خطيبي، رامبد جوان، مهدي پاكدل و سروش صحت ساخته شده است. همچنين چهار قسمت ديگر از اين مجموعه كه به خانم‌هاي بازيگر بهاره رهنما، شقايق دهقان، سحر زكريا و لادن طباطبايي اختصاص دارد نيز آماده است كه در 8 دي‌وي‌دي با فاصله زماني 10روزه توليد مي‌شود.

 

وي در ادامه افزود: زماني كه پيشنهاد ساخت اين مجموعه را به وزارت ارشاد ارائه داديم در حد يك طرح بود و آنها با توجه به سابقه‌ كاري آقاي بيرنگ انتظار داشتند كه يك فعاليت فرهنگي انجام شود اما براي تهيه‌كننده بخش خصوصي جنبه‌هاي تجاري كار نيز مهم بود. اگر مي‌خواستيم كه جنبه‌هاي فرهنگي كار بيش از گذشته مطرح شود، بايد بخش دولتي هم با ما همکاری می‌کرد؛ البته توليد اين مجموعه خالي از جنبه‌هاي فرهنگي نبوده است.

كپي«بفرماييد شام ايراني» به شرط لذت مردم اشكالي ندارد

حاجي‌بيگي در پاسخ به اين سوال كه آيا نگران كپي‌هاي غيرمجاز از اين مجموعه نيستيد؟ گفت: مسئله مهمي است. متاسفانه يك برنامه محبوب بيش از سه برابر توليد، كپي مي‌شود مثلا طبق آمار ارائه شده در شهرهايي مثل يزد، همدان و اصفهان تيراژ آثار سه هزار است كه اين آمار با توجه به جمعيت اين شهرها فاجعه است و در نهايت به توليد لطمه مي‌زند. بنابراين گزارش قسمت اول از مجموعه«بفرماييد شام ايراني» به كارگرداني بيژن بيرنگ و تهيه‌كنندگي موسسه سينما24، آماده شده است.

 

در اين برنامه رامبد جوان، اشكان خطيبي، مهدي پاكدل و سروش صحت با يكديگر به رقابت مي‌پردازند كه اشكان خطيبي در قسمت نخست، ميزباني سه شركت‌كننده ديگر را برعهده دارد. عدادي از عواملي كه در ساخت اين برنامه همكاري دارند، عبارتند از: كارگردان: بيژن بيرنگ، دستيار اول كارگردان: رضا يزداني، مدير برنامه‌ريزي:

 

ثمره نيك‌سرشت، طراح صحنه: صحرا بيرنگ، طراح چهره‌پردازي: مريم شكرايي، تصويربرداران: هادي پويان و مهدي قنبرزاده، نور: يداله بشك، صدابردار: كامران كيان‌ارثي، مديرتوليد: حسين عباسي و تدوين: ناصر فخري.

 

 

< قبلی		بعدی >