آلكساندرگابويف:امريكا اعلام كرد كه در اولويت‌هاي سياست‌هاي خارجي‌اش تغييراتي داده است. پس از خروج نيروهاي ائتلافي از افغانستان و عراق، واشنگتن تمام توجه خود را به منطقه آسيا و اقيانوس آرام معطوف داشته است. دليل اصلي چنين جابه‌جایي پايه‌اي را مي‌توان رشد وتوسعه فزاينده چين دانست كه طي 10 سال آينده مي‌تواند از لحاظ اقتصادي از امريكا جلوبزند. روسيه بايد اين جابه‌جايي كه هم برايش ريسك وهم امكان جديدي محسوب مي‌شود، را درنظر بگيرد.

 

امريكا درباره بعد تغييرات سياست خارجي‌اش در پايان سال گذشته بيانيه‌اي صادر كرد. سند اصلي سياست خارجي جديد امريكا، مقاله هيلاري كلينتون در ماه نوامبر درمجله فارين پاليسي به نام«قرن اقيانوس آرام امريكا» محسوب مي‌شود. او در اين مقاله نوشت: همزمان با اين‌كه جنگ در عراق آرام گرفته و ما نيروهاي خود را از افغانستان خارج مي‌نماييم، امريكا برسر دوراهي قرار مي‌گيرد. ما طي 10 سال اخير درراستاي اين دو جنگ هزينه‌هاي هنگفتي را مصرف كرده‌ايم.

 

طي 10 سال آينده ما بايد عاقلانه و به‌طور منظم مسئله اين‌كه انرژي و زمان خود را دركجا بايد صرف كرد تا بتوان برتريت خود را حفظ و منافعمان را تامين كرده و ارزش‌هايمان را پيش ببريم. يكي از اهداف مهم امريكا در 10 سال آينده ارتقاي قابل ملاحظه سرمايه‌گذاري‌هاي ديپلماسي و اقتصادي و راهبردي و غيره در منطقه آسيا – اقيانوس آرام است.

 

انتشار مقاله كلينتون با سفرهاي دوره‌اي اوباما همراه بود. اوباما پس از اجلاس همكاري‌هاي اقتصادي آسيا – اقيانوس آرام در هاوايي به استراليا سفركرد و در آنجا اعلام كرد كه نيروهاي نظامي امريكايي تا 2500 نفر افزايش خواهند يافت. دليل اصلي اين‌كه امريكا به‌طورجدي برروي منطقه آسيا و اقيانوس آرام كارمي‌كند، رشد اقتصادي سريع درآسيا و وجود چند مركز قوي درآن مي باشد.

مايكل لوينسن، پروفسور مدرسه تجارت دانشگاه فوردم به خبرنگار روزنامه ماگفت: دليل چرخش به سمت آسيا اينست كه امريكا ديگر نمي‌تواند بخود اجازه انجام طرح‌هاي خارجي گران‌قيمت مثل جنگ در عراق و افغانستان را بدهد و مجبوراست عميقانه به مسائل داخلي به‌ويژه اقتصادي بپردازد. احياي اقتصاد امريكا به‌ويژه به اين امر بستگي دارد. احياي اقتصاد امريكا بدون موضعگيري در آسيا غيرممكن است.

 

تهديد بي‌پرده

با توجه به اهميت تاكيد امريكا بر بازار درحال رشد آسيا، كارشناسان و سياستمداران امريكايي بي‌پرده مي‌گويند كه نگراني اصلي امريكا كشور چين درحال رشد است. جوزف ناي، پروفسور دانشگاه هاروارد و معاون وزير امورخارجه امريكا گفت: صدور بيانیه نمايشي بازگشت امريكا به نقش قدرت برتر درمنطقه اقيانوس آرام بوسيله اوباما وكلينتون، دردرجه اول به چين مربوط مي‌شود.

 

طبق پيش بيني‌هاي اكثريت بانك‌هاي سرمايه‌گذاري جهاني، تا 2025 چين قادرخواهد بود بر اساس حجم توليدات ناخالص داخلي ازامريكا جلو بزند. بدنبال رشد اقتصادي هم استحكام قدرت نظامي چين صورت مي‌گيرد. پكن همچنان به بهينه‌سازي ارتش خود مشغول است. طي 20 سال اخير رشدحجم بودجه كشوربه‌طور متوسط تا 13 درصد  درسال رشد پيدا كرده است.

 

هفته پيش پكن اعلام كرد كه درسال جاري اين بودجه 11 درصد  تا 670 ميليارد يوان (106 ميليارد دلار) ارتقا خواهد يافت. علاوه برآن به عقيده فيليپ ساندرز از دانشگاه دفاع ملي امريكا: اعلام اعداد شايد بازتاب ‌دهنده كل هزينه‌هاي مصرفي چين نباشد. بودجه نظامي واقعي چين حدودا يك ونيم برابر گزارش رسمي يعني 159 ميليارد دلار است.

 

البته با يد اين امررا مدنظرداشت كه چين هم از لحاظ حجم بودجه وهم ازلحاظ تجهيزات فني از ارتش امريكا چندين سال عقب‌تر است. برخي از تحليلگران امريكايي براين نظرند كه چين اكنون به سطحي نزديك شده است كه مي‌تواند درجنگ منطقه‌اي نه آنچنان بزرگي پيروز شود. اگر رشد ناگهاني ستيزه‌جويي ديپلماسي چين وجود نداشت، براي امريكا تغييرات ديگر چين آنچنان نگران‌كننده نبود.

 

درسال 2011 پكن به دفاع از فلات غني نفتي در درياي چين جنوبي پرداخت. ضمنا ناوهاي جنگي چين بارها كابل‌هاي كشتي‌هاي تحقيقاتي ويتنام و فيليپين را كه در آب‌هاي مناقشه‌انگيز به عمليات كشف زمين‌شناسي مشغول بودند بريدند. جوزف ناي گفت: پس از بحران مالي سال 2008 بسياري در چين براين نظر شدند كه اقتصاد امريكا ركود شديدي پيدا كرده است واين امر به پكن اجازه خواهد داد تا نفوذ خود را در پهنه‌هاي آبي ساحلي افزايش دهد.

 

ضمنا پس از مراسم تحليف اوباما كاخ سفيد اعلام كرد كه همكاري با پكن يكي از اولويت‌هاي اصلي سياست خارجي امريكا بشمار مي‌رود اما معلوم شد كه رهبرچين اين بيانيه را اظهار ضعف امريكا تلقي كرده است.بنابراين چرخش راهبردي ذكر شده بوسيله كلينتون براي امريكا راهي براي جست‌وجوي پاسخ به چالش‌هاي چين محسوب مي‌شود. جوزف ناي ادامه داد كه در ماه‌هاي اخير نمايندگان دولت امريكا بيانيه‌هاي شديد اللحن زيادي نسبت به چين صادركردند و او را متهم به جاه‌طلبي‌هاي بيش از حد نظامي و تهديد خطر سايبرنتيكي براي امريكا و غيره كردند.

 

اما روابط واقعي با اين كشور ما را به ياد دوران جنگ سرد مي‌اندازد. افزايش حضور نظامي امريكا در منطقه كمك خواهد كرد تا رهبران چين نتوانند تصميمات عجولانه‌اي بگيرند. منبعي نزديك به وزارت امورخارجه امريكا به خبرنگار روزنامه ماگفت: با اعلام تغيير اولويت‌ها قبل از همه ما به پكن پيامي درباره اين‌كه نبايد به اعمال بي‌پروا دست بزند، ارسال كرديم و همچنين اين پيامي به متحدان ماست كه آنها را رها نخواهيم كرد.

 

منبع: روزنامه كامرسانت

 

 

بعدی >