| حسن ميرحبيبي|بسياري از ما هنوز به‌خاطر دارند شب‌هايي را كه زير آسمان كبود مي‌خوابيدند و به جاي سقف‌هاي كوتاه آپارتمان‌ها چشمانشان را مي‌دوختند به سقف بي‌كران آسمان و ستاره‌هاي بي‌شمارش و هر كدام يكي از ستاره را به نام خود تصاحب مي‌كرد. مادربزرگ‌ها همان‌طور كه چيزي به روي نوه‌هايشان مي‌كشيدند كه سرما نخورند، برايشان مي‌گفتند كه هر كسي توي آسمان يك ستاره دارد و ما هر شب دنبال ستاره خود مي‌گشتيم.

 

پيمان كيوتو امسال به پايان مي‌رسد

اما از زماني كه سقف‌هاي كوتاه آپارتمان‌ها و ابر سربي آلودگي آسمان را از چشمانمان گرفت مجبور شديم كم‌كم چشمانمان را به روي زميني برگردانيم كه داشت سبزي خود را از دست مي‌داد، به اين ترتيب آرزوي داشتن يك ستاره براي هر كس تبديل شدن به آرزوي داشتن يك درخت براي هر كس.

 

به اين ترتيب بزرگان دنيا جمع شدند و پيمان نامه كيوتو را در سال 1997 اين‌گونه رقم زدند كه تا پايان سال 2012 كشورهاي جهان موظفند علاوه بر كم كردن 5 درصد از گازهاي گلخانه‌اي كه به جو زمين وارد مي‌كنند، 9 ميليارد درخت به درختان زمين اضافه كنند.يعني طي 15 سال گذشته بايد به اندازه انسان‌هاي زمين درخت كاشته مي‌شد.

 

كارشناسان اميدوار بودند با اجراي اين برنامه‌ريزي يعني كاهش 5 درصدي گاز كربنيك ناشي از فعاليت‌هاي صنعتي و كاشتن اين مقدار درخت كه دي‌اكسيدكربن را گرفته و به اكسيژن تبديل مي‌كند تا 40 برابر ميزان گاز كربنيك موجود در جو كاهش يابد. البته نبايد فراموش كرد كه اين پيمان‌نامه توسط امريكا و چند كشور صنعتي ديگر كه بيش از نيمي از گازهاي گلخانه‌اي را منتشره در جو را توليد مي‌كنند، امضا نشد.

 

به اين ترتيب گزارش سازمان ملل در سال 2008_2007 اعلام كرد، با توجه به ميزان انبوه گاز دي اكسيد كربن (CO2) و همچنين مابقي گازهاي گلخانه‌اي (GHGs) كره زمين در وضع كاملا بحراني و خطرناك قرار دارد به گونه‌اي كه امسال نسبت به سال‌هاي گذشته 2 درجه سانتي گراد افزايش دما داشتيم كه بسيار خطرناك است و مي‌تواند براي گونه‌هاي مختلفي از جانداران خطرناك باشد و حتي باعث انقراض نسل آنها شود.

 

كارشناسان سازمان ملل در اين گزارش اعلام كرده‌اند كه تنها 10 سال وقت براي ايجاد تعادل در وضع آب و هوايي جهان داريم، زيرا هر ساله حدود 5/14 گيگاتن گاز دي اكسيد كربن به اتمسفر زمين وارد مي‌شود كه اگر اين روند تا 10 سال ديگر به همين وضع ادامه يابد، وضع زيست محيطي انسان‌ها نيز به مخاطره مي‌افتد و همچنين تا سال 2030 دماي كره زمين 5 درجه سانتي‌گراد افزايش خواهد داشت.

 

اين ميزان اختلاف دما معادل تغييرات آب و هوايي كره زمين در 10 هزار سال گذشته است و اين رقم نشان‌دهنده افزايش نجومي توليد گازهاي گلخانه‌اي از سوي كشورها در 100 سال اخير است. اكنون نيز كه در سال 2012، يعني سال پاياني پيمان‌نامه كيوتو به سر مي‌بريم، به نظر مي‌رسد اين پيمان‌نامه چندان موفق نبوده است به گونه‌اي كه در هر ۲ ثانيه، ناحيه‌اي به مساحت يك زمين فوتبال از جنگل‌هاي طبيعي نابود مي‌شود.

 

بر اساس آمارهاي رسمي ارايه شده از سوي كشورهاي جهان، در بازه زماني ميان ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۵ به‌طور متوسط سالانه بيش از ۱۳ ميليون هكتار جنگل از بين رفته‌ است و حالا از مجموع جنگل‌هاي موجود، كمتر از ۱۰ درصد جنگل‌ها هنوز دست نخورده هستند. يك‌چهارم جنگل‌هايي كه در ۱۰ هزار سال گذشته از دست داده‌ايم، در ۳۰ سال اخير نابود شده است. به اين ترتيب است كه سازمان خواروبار جهاني در سال 2011 اعلام مي‌كند، سطح جنگل‌هاي جهان به ۸/۳ ميليون هكتارتقليل يافته و معادل ۶/۲۹ درصد كاهش داشته است.

 

براساس آمار سازمان مذكور توزيع وسعت جنگلها در قاره‌هاي جهان به ترتيب در آفريقا ۱۷ درصد، آسيا ۱۴ درصد، اقيانوسيه ۵ درصد، اروپا ۲۷ درصد، امريكاي شمالي و مركزي ۱۴ درصد و امريكاي جنوبي ۲۳ درصد است. مقايسه بين آمار تخريب و احياي جنگل‌ها نشان مي‌دهد كه تنها طي دهه گذشته حدود ۱۴۶ ميليون هكتار از جنگل‌هاي جهان تخريب شده و در مقابل سالانه ۵ ميليون و ۲۰۰ هكتار يعني معادل ۳۶ درصد اين رقم احيا و بازسازي شده است.

 

به همين دليل است كه سرعت كنوني انقراض انواع گياهان و جانوارن حدود هزار بار بيش‌تر از دوره‌ پيش از حكمراني انسان‌هاست و پيش‌بيني مي‌شود كه تا سال ۲۰۵۰ به سرعت باورنكردني ۱۰ هزار برابر برسد.

گازهاي گلخانه‌اي و جنگل‌هاي ايراني

در گزارش توسعه انساني سازمان ملل از ايران به عنوان يكي از كشورهايي ياد شده كه به نسبت رشدش كمترين ميزان آلودگي هوا را ايجاد كرده است، البته به نظر مي‌رسد ايران نتوانسته به خوبي از اين عنوان نيكو حفاظت كند چرا كه كشور ما در سال 1990 مسئول تنها 1/1 درصد از كل آلودگي‌هايي بود كه وارد جو زمين مي‌شد كه به نسبت كشورهايي مانند چين و امريكا تقريبا هيچ محسوب مي‌شد.

 

ولي اين نقش مثبت چندان پايدار نماند به‌طوري كه تا سال 2004 سهم ايران از آلودگي جو زمين از 1/1 درصد به 5/1 درصد رسيد.توليد سرانه توليد گاز دي‌اكسيد‌كربن نيز در اين گزارش آمده است كه در ايران براي هر نفر 4/6 تن دي‌اكسيد‌كربن در نظر گرفته شده، يعني هر نفر ايراني سالانه 4/6 تن دي‌اكسيد‌كربن در اتمسفر منتشر مي‌كند

 

كه هرچند به نسبت سرانه توليد گازهاي گلخانه‌اي در كشورهاي پردرآمد و پيشرفته كم است، زيرا در آن كشورها سرانه توليد گازهاي گلخانه‌اي براي هر نفر 2/13 تن است كه بيش از دو برابر سرانه توليد گازهاي گلخانه‌اي ايران است، اما همچنان رقم قابل توجهي است.

 

همچنين گزارش سازمان خواروبار جهاني در سال 2011 درباره وضع جنگل‌ها در ايران اعلام مي‌كند، وسعت جنگل‌هاي ايران حدود ۱۸ ميليون هكتار بوده كه مطابق برآوردهاي سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخيزداري در حال حاضر آخرين وسعت آن۲/۱۴ ميليون هكتار اعلام شده است.

 

 

< قبلی		بعدی >