| امان‌الله قرايي مقدم *|گاهي موضوعاتي اجتماعي در سطح جامعه به چشم مي‌خورند كه در آن متاسفانه تحصيلكرده‌ها از بي‌سوادها بدتر و امروزي‌ها از قديمي‌ها در اين مبارزه ضعيف‌تر و ناتوان‌ترند. تحصيلكرده‌هاي ما فكر مي‌كنند هر چه بيش‌تر در مراسم عقد و عروسي تشريفات باشد و خرج‌هاي اضافي زيادتر باشد به آنها شخصيت و آبرو مي‌دهد و فكر مي‌كنند كه شخصيت انسان در پرتو اين‌گونه خرج‌هاي اضافي است و شايد هم بگويند كه انسان يك بار داماد يا عروس مي‌شود ولي اين را نمي‌دانند كه بسياري از جوانان كه قدرت خرج كردن زياد و تشريفات زياد را ندارند

 

 

بيش‌ترين ناله‌ها و شكايت‌ها و داد و فريادها به‌خاطر همين سنگيني بار ازدواج در ايام عروسي و عقد است و‌گر نه اصل و اساس اين مسئله ساده‌تر و پاكيزه‌تر و مقدس‌تر از آن است كه اين همه مانع و دردسر بر سر راه جوانان ايجاد كند و موجب شود كه جوانان از ازدواج وحشت داشته باشند.

 

بايد كمي تشريفات و خرج كردن‌هاي اضافي در عروسي‌ها و عقدها را كم كرد. چرا كه همين كاهش دادن تشريفات موجب آن مي‌شود كه با ذخيره كردن پول در عروسي به بسياري از مشكلات بعد از عروسي برسند. شروع زندگي كه از روز عروسي آغاز مي‌شود با سادگي باشد تا در آينده يك زندگي راحت و بي‌دردسر را داشته باشند.

 

مسئله چشم و همچشمي و موضوع اسراف و تبذير در عروسي‌ها چه از لحاظ مخارج جهاز وچه از نظر مخارجي كه براي میهمان‌ها در مراسم شامل غذا، فيلمبرداري و غيره در نظر گرفته مي‌شود از تشريفاتي است كه از برخي فيلم‌ها و سريال‌هاي خارجي الگوبرداري شده است جوانان با ديدن اين سبك از عروسي‌ها فكر مي‌كنند زندگي واقعي آن است. اين چشم و همچشمي‌ها همواره در طول تاريخ ايران بوده است كه البته خوب هم نيست و مورد انتقاد روانشناسان و جامعه شناسان است.

 

درگذشته دو نوع ازدواج و عروسي داشته‌ايم يكي از آنها ازدواجي بوده است كه در روستاها با يك كمي تشريفات صورت مي‌گرفته است و بسته به اين‌كه خانواده دختر و پسر از چه گروه و طايفه‌اي هستند مراسمي در خور آن برگزار مي‌شده است ونوع ديگر يك عروسي ساده و كم خرج صورت مي‌گرفته كه مربوط به طبقات پايين‌تر بوده است.

 

متاسفانه اين تشريفات زايد روز به روز به دليل چشم و همچشمي و فخر فروشي در حال افزايش است و درپس آن تنها خودنمايي نقش مي‌بندد و صاحبان اين مراسم در بيش‌تر مواقع در صدد آن هستند كه اموال و دارايي و طبقه اجتماعي خود را به رخ ديگران بكشند اين نمونه هابه‌ويژه از ناحيه كساني كه به اصطلاح تازه به دوران رسيده هستند به چشم مي‌خورد. چراكه اين نوع از افراد چون اصالت طبقه اجتماعي خود را ندارند و طبق بد حادثه به مال و منال رسيده‌اند براي آن‌كه آن كمبود‌هاي عاطفي،  روحي و رواني كه بر اثر دوران كودكي و ناشي از خانواده شان و محل رشد آنها بوده است جبران كنند دست به اين تشريفات مي‌زنند.

 

و مي‌خواهند اين موضوع را كه ما از شما برتر هستيم به ديگران بنمايانند غافل از اين‌كه خود اين تشريفات و خرج‌ها نه تنها در دوام ازدواج موثر است بلكه موجب مي‌شود داماد هر لحظه احساس خطر نمايد و توقعاتي كه براي دختر ايجاد مي‌شود باعث مي‌شود فشارهاي زيادي بر همسر وارد نمايد اين نوع رسم و رسومات انسان را از زندگي واقعي دور مي‌كند در حالي كه ازدواج‌هاي ساده و بدون تجملات بيش‌تر و بهتر دوام دارند. طبق تحقيقاتي كه ما انجام داده‌ايم اين موضوع را تاييد مي‌كنيم.

 

متاسفانه در تحقيقات جامعه شناسانه مشخص شده است كه ازدواج‌هايي كه با مخارج و هزينه‌هاي زياد همراه هستند تداوم ندارد و در گذشته نيز نداشته است و اين براي جامعه به‌شدت مضر است. البته اين برنامه بايد از طريق مطبوعات و كتاب‌هاي درسي ريخته شده و از اين طريق به اطلاع عموم برسد.

 

دولت در زمينه مهريه اقدامات خوبي را در دست انجام دارد و خوب است كه بتوان ميزان مهريه را كاهش داد و اميدواريم با برنامه‌هايي، از اين نوع تشريفات نيز كم شود. در كنار اينها بايداز سوءاستفاده‌هايي كه شبكه‌هاي ماهواره‌اي از بي‌تجربگي جوانان استفاده مي‌كنند نيز سخن گفت.

 

برخي به‌خاطر اين‌كه عقده‌هاي شخصيتي دارند و از شخصيت ضعيفي برخوردارند اقدام به ارسال فيلم عروسي خود به شبكه‌هاي ماهواره‌اي كرده و در پي معروفيت و جبران كمبود خود هستند غافل ازاين‌كه نوعي سوءاستفاده در پي اين برنامه‌ها وجود دارد و وجهه افراد را زير سوال مي‌برد و تشويق مي‌كنند كه جوانان به ازدواج‌هاي تجملي رو آورند.

 

براي به حداقل رساندن تاثير اين نوع برنامه‌ها بر جوانان مي‌توان به راهكارهايي از جمله: آموزش، فرهنگ‌سازي، بالابردن اعتقادات و باورهاي مذهبي، سنتي و آگاه‌سازي، اشاره كرد. تا مردم به مسائل اطراف خود آگاه نباشند و درك نكنند نمي‌شود كاري انجام داد. ساده گرفتن در عروسي‌ها تنها مختص مردم عادي جامعه نيست بلكه مسئولان هم بايد الگويي براي مردم اجتماع باشند وقتي شنيده مي‌شود فلان مسئول در ازدواج دختر يا پسر خود اين مقدار هزينه كرده است بنابراين الگو گرفتن مردم هم دور از انتظار نيست.

 

از يك طرف مي‌گوييم در همه مسائل زندگي الگويمان حضرت فاطمه (س) است. از سوي ديگر اين‌گونه هزينه مي‌كنيم. بين حرف و عمل به‌ويژه براي مسئولان جامعه تفاوت و فاصله زيادي است. مردم را به موضوعي هدايت مي‌كنيم دريغ از آن‌كه خودمان تابع آن موارد باشيم. مردم از عمل رهبران خود سرمشق مي‌گيرند. نبايد واعظ غير متعظ بود.

 

به تدريج با كمك تبليغات در رسانه‌ها و تلويزيون بايد ابهت اين هزينه‌ها را فرو ريخت و اجازه نداد كاري شود كه پرداختن به اين نوع هزينه‌ها تشويق شود. ادامه روند چشم و همچشمي در عروسي‌ها در طولاني مدت موجب مي‌شود ميزان تقاضاي پسران براي ازدواج به ميزان چشمگيري كاهش پيدا ‌كند

 

همچنين سن ازدواج بالا مي‌رودو در پي آن ورود به انواع آسيب‌هاي اجتماعي به‌ويژه رابطه نامشروع پسران و دختران و فساد و فرار و مسئله ترس در پسران و دختران كوچك‌تر كه هنوز در سن ازدواج نيستند افزايش مي‌يابد. سن ازدواج هم كه بالا برود بقيه دچار مشكل مي‌شوند و جامعه را به انحطاط مي‌كشاند و از نظر فرهنگي آموزش بدي به جوانان مي‌دهد و همه دچار دلهره مي‌شوند.

 

* جامعه شناس و استاد دانشگاه

 

< قبلی		بعدی >