|گلي ماندگار |بسياري ازافراد وقتي صحبت از عدم موفقيت در كار و زندگي شان مي‌شود، به مسئله مهمي اشاره مي‌كنند. نداشتن توانايي در برقراري ارتباط درست با ديگر افراد. مسئله برقراري ارتباط يا همان روابط اجتماعي در افراد مختلف زمينه‌هاي مختلف دارد. علم روانشناسي افراد را به دسته‌هاي مختلف تقسيم كرده و هر فرد با توجه به رابطه‌اي كه با اجتماع برقرار مي‌كند، در دسته‌اي خاص قرار مي‌گيرد. اما اين دسته‌بندي نمي‌تواند دايمي باشد و افراد با توجه به‌موقعيت‌هاي مختلف اجتماعي كه در زندگي كسب مي‌كنند مي‌توانند در اين دسته‌بندي‌ها جابه‌جا شوند.

 

اما مسئله مهم اين است كه افراد مختلف اطلاعات را به شيوه‌هاي مختلف پردازش مي‌كنند، طرز اين پردازش در برقراري ارتباط نقش مهمي دارد. البته ارتباط در اين‌جا به معناي برخوردهاي متفاوت با اشخاص متفاوت است. در اين زمينه، هر يك از افراد بايد طوري با يكديگر ارتباط برقرار كنند كه مخاطبشان بتواند آن را درك كند، زيرا هر انساني، هر لحظه در شرايط ادراكي ويژه‌اي بسر مي‌برد. در اين زمينه«رابرت سومر» پروفسور روانشناس مي‌گويد: اشخاص تصويري از دنياي احساسي متفاوتي در مقايسه با ديگران دارند. بر همين اساس انسان‌ها را به دسته‌هاي زير تقسيم كرده‌ايم:

 

اشخاص پديداري(تصويري)

اين افراد دنياي رواني خود را بر اساس تصاوير و فضاسازي تنظيم مي كنند. اين افراد فضا را دوست دارند و عموما علاقه‌مندند تا با افراد ارتباط نزديكتري داشته باشند و بيش‌تر تعامل شخصي را دوست دارند. اين افراد از واژه‌هايي مانند من تصور مي‌كنم، فضاي اجتماعي اين‌گونه به نظر مي‌رسد و... استفاده كرده و اغلب در انتهاي جلسات مي‌نشينند.

 

اشخاص احساسي(همجواري)

اين افراد دنياي رواني خود را با احساس‌هاي دروني و بيروني ترسيم مي‌كنند و از واژه‌هاي احساسي مانند دوست دارم، احساس مي‌كنم و... بيش‌تر استفاده مي‌كنند. از نظر ارتباط خيلي به شما نزديك مي‌شوند هرچند كه ممكن است فكر شود حالت تهاجمي دارند و بيش‌تر ميز و صندلي خود را نزديك به شما مي‌گذارند و در جلوي جلسات مي‌نشينند.

 

اشخاص شنيداري(صوتي)

اين افراد دنياي رواني خود را با صداها دارند. آنها به چشمان مخاطب خود نگاه نمي‌كنند و گوش خود را ميزان كرده‌اند. ضمن مكالمه يا ارايه يك مطلب ممكن است به نقطه ديگري نگاه كنند، زيرا آنان با گوش فرا دادن سعي به گرفتن مطالب مي‌كنند. قصد بي‌ادبي و بي‌اعتنايي ندارند و سعي مي‌كنند آنچه گفته مي‌شود را بفهمند. اين افراد به جاي «خوب فهميدي»، مي‌گويند«خوب شنيدي» و از زير و بم صدا خوششان مي‌آيد.

 

اشخاص ارقامي(زباني)

اين گروه تركيبي از سه دسته پيشين هستند. آنان قبل از اين‌كه بتوانند دنياي رواني خود را ترسيم كنند، مجبورند دريافت‌هاي خام حسي را به يك زبان خاص، از طريق كلمات، اعداد يا علايم كامپيوتري منتقل كنند. آنها دوست دارند اطلاعات مكتوب و به سبك منطقي به آنان ارايه شود، واژه‌ها بايد تعريف شده باشند و از نظر املايي، علايم نقطه‌گذاري، دستوري، حواشي و صفحه‌بندي درست باشد و همچنين عناوين، پاراگراف‌ها و فواصل كوتاه را در نگارش دوست دارند.

 

براي جلب‌توجه آنها كافي است بخش‌هايي از پيام به صورت 1- 2- 3 يا الف- ب- ج تنظيم شود. حال كه با انواع ارتباط برقرار‌كننده‌ها آشنا شده‌ايد و حتما خود را در يكي از اين دسته‌ها قرار داديد، بهتر است براي اين‌كه بتوانيد ارتباط منطقي و درستي با افراد مختلف برقرار كرده و گام‌هاي موفقيت را يكي پس از ديگري برداشته و خود را اسير دنياي بدون ارتباط و تنها نبينيد، ادامه اين مطلب را حتما بخوانيد.

 

بدون در نظر گرفتن اين مسئله كه شما در كدام يك از دسته‌هاي بالا جا مي‌گيريد، رعايت بعضي نكات زير مي‌تواند باعث شود تا برقراري روابط كاري و اجتماعي، موفقيت‌هاي زيادي به دست آورده و ديگر چوب بلد نبود نحوه ارتباط صحيح و موفق را در زندگي اجتماعي و حتي خانوادگي خود نخوريد.

 

امروزه ما در دنيايي زندگي مي‌كنيم كه ناگزيرازارتباط وبرخورد با ديگران هستيم آنچه مسلم است كه هيچ‌كس قادر نيست بدون كمك ومساعدت وارتباط با ديگران، نيازهاي معمولي خود را برطرف سازد. حال سئوالي كه اين‌جا مطرح مي‌شود اين است كه چگونه بايد با ديگران ارتباط برقرار كنيم وجهت افزايش اين ارتباط چه كارهايي بايد انجام دهيم يا اين‌كه چه كارهايي نبايد انجام دهيم.  در معاشرت بايد با روي گشاده ونرمي ومهرباني با همه رفتار كرد وتند خويي با هركس كه باشد بد است.

 

اگر خود را در سطح ديگران قرار دهيم واز زبان آنها براي انتقال نقطه نظرهاي خود استفاده كنيم، اغلب به نتيجه دلخواه مي‌رسيم وبا ديگران در سطح خود آنها ظاهر شدن همان برقراري ارتباط موثرمي باشد. بعضي‌ها گمان مي‌كنند كه ارتباط فقط شامل حرف زدن، نوشتن يا بحث كردن است، اينها از عناصر مهم ارتباطي هستند ولي در واقع ارتباط را رفتاري مي‌گوييم كه پيامي در خود دارد كه توسط طرف مقابل ما درك مي‌شود، خواه شفاهي باشد يا غير شفاهي، آگاهانه يا ناآگاهانه، عمدي و ... .

ولي اگر ادراك شود، جنبه پيام ارتباطي پيدا مي كند وهمين عدم درك پيام رابطه رامختل، معشوق ونارسا  مي سازد.

 

صريح و صادق بودن

سعي كنيم در روابط خود با ديگران صريح وصادق باشيم، در گفته‌هاي خود صريح وصميمي باشيم و از هر نوع ابهامي اجتناب كنيم، چون اگر منظور خود را با صراحت بيان نكنيم طرف مقابل ما به اشتباه مي‌افتد وبه حدس وگمان متوسل مي‌شود واز واقعيت دور مي‌شود.

 

احساسات خود را بيان كردن

بااحساس خود روراست باشيم، سعي كنيم مشكلات زندگي و احساساتي كه داريم، با همسر و شريك و باطرف مقابل خود در ميان بگذاريم. حتي اگر گمان كنيم كه باعث ناراحتي آنها مي‌شود اگر مي‌خواهيم با طرف مقابل خود ارتباطي معقول ومنطقي بر پايه تفاهم داشته باشيم، بهترين روش رو  راست بودن واحساس خود را با وي در ميان گذاشتن است. اگر مشكلي را حل نشده باقي بگذاريم يا موضوعي را كه مداقه وگفت‌وگو درباره آن الزامي است به ميان نكشيم، مثل اين است كه دمل چركين ودردناكي را سرجايش گذاشته وبه حال خود رها كرده باشيم.

 

زمينه مشترك و نكات مشابه را يافتن

در جست ‌و جوي زمينه‌هاي مشترك باشيم، سعي كنيم در ارتباطمان بيش‌تر نكات مشترك ومشابه را بيابيم. اهداف ونيازها ونگرانيها را از نظر او نگاه كنيم وبراي اين‌كه شرايط طرف مقابل را درك كنيم بايد اموراو را از ديد و نظر او ببينيم و با پرس وجو، از اموري كه باعث  نگراني او شده، را متوجه گرديم، همين نكات مشترك زمينه‌هاي مساعدي هستند كه شالوده همدلي ووحدت وتفاهم را بر روي آن مي‌توان بنا كرد، عبارتي مثل: ((من وتو هردو همين را مي‌خواهيم)) را مي‌توان بيان كرد.

 

همدلي و همدردي كردن

سعي كنيم با شخص احساس مشترك داشته باشيم. شادي وغم او را  به حساب خود آوريم وموقعي كه او احساس غم مي‌كند ما نيز با او همدرد و هم غم شويم و بالعكس مساعي ما اين باشد كه با سيستم حسي فرد ارتباط برقرار كنيم.

 

شنونده خوبي بودن

شنونده خوبي باشيم وگوش كردن را ياد بگيريم. گوش كردن به سخن وكلام ديگري موجب مي‌شود تا او در نهايت آرامش خيال، به‌طور واقع، منويات قلبي واحساسات خود را با ما در ميان بگذارد و برايمان احترام قائل شود وآماده شنيدن نظرات ما شود.

 

شخصيت افراد را در نظر گرفتن

بايد ببينيم طرف مقابل ما چه شخصيتي دارد، برون‌گراست يا درون‌گرا، براي صميميت با درون گرايان بايد ببينيم چه ايده‌ها وارزش‌هايي براي آنها اهميت دارد و آنگاه بكوشيم تا با توجه به چارچوب‌هاي ذهني‌شان با آنها رفتار وصحبت كنيم و بالعكس، براي همدلي با برون گرايان به آنها نشان دهيم كه آنچه مي‌گويند و عمل مي‌كنند با انديشه و رفتار مردم هماهنگ است.

 

تقويت كردن عزت نفس

براي تقويت عزت نفس خودبايد با تعمق در ژرفاي وجود از دنياي پيچيده درون خود آگاه شويم، به كاستي هايمان پي ببريم، جهت‌گيري هايمان را در قبال رويدادهاي مردم و شرايط گوناگون بشناسيم وبه فكر اصلاحشان باشيم وبا كمك حرمت نفس وارزشي كه براي خودمان قائل هستيم حق انتخابمان چندبرابرمي شود وارتباطمان با ديگران به نحو چشمگيري بهبود مي‌يابد.

 

سكوت كردن

سكوت پيامي اعجاز‌گر در امر ارتباط است ويكي از جنبه‌هاي مهم ارتباط است، مشروط بر اين‌كه حاوي پيامي باشد، سكوت مي‌تواند در مناسبات انسان عشق و رضايت وخشنودي وتفاهم دوگانه و احساس‌ها را منتقل سازد.

 

وقت‌شناس بودن

يادبگيريم كه چه وقت شوخ وچه وقت جدي باشيم، هيچ‌گاه طرف مقابلمان رادست نيندازيم، ازگفتن جملات وكلماتي كه باراخلاقي وفرهنگي مناسبي ندارند در بيان منظورمان، خودداري نماييم، شوخي كردن بايد باتوجه به‌ موقعيت و زمان خاصي باشد.

 

< قبلی		بعدی >