| رويا كاكاوند |زيبايي دغدغه‌اي ديرين است. آثار باستاني را هم كه كنكاش مي‌كنند معمولا لوازم آرايشي و محصولات زيبايي نيز يكي از لوازمي است كه در گوشه و كنار اين بقايا كشف مي‌شود. اين دغدغه نه تنها طي قرن‌ها منتقل شده بلكه به نظر مي‌رسد از هر عصري به عصر ديگر افزايش هم يافته است. اين دغدغه در ايران نيز از جايگاه ويژه‌اي برخوردار است.

 

به گونه‌اي كه ايران رتبه هفتم جهان و آمار 29 درصدي مواد آرايشي مصرفي در منطقه خاورميانه را به خود اختصاص داده است. البته اين تمام ماجرا نيست. اين‌كه چه عواملي موجب مي‌شوند اين لوازم چنين جايگاهي در كشور ما دا شته باشد و از چنين اقبالي ميان جوانان برخوردار باشد مبحث ديگري است كه در اين مقاله نمي‌گنجد.

 

آنچه اكنون مايه نگراني بسياري در کشور ايجاد كرده است، آن چيزي است كه سلامت نسل جوان اين جامعه را تحت تاثير خود قرار داده است. به‌ويژه كه درصد قابل توجهي از آنچه در بازار لوازم آرايشي و بهداشتي ايران موجود است را لوازم آرايشي غير استاندارد و قاچاق تشكيل مي‌دهد.

 

آن‌گونه كه آمار نشان مي‌دهد، سالانه بيش از يك ميليارد و 500 ميليون دلار لوازم آرايشي-بهداشتي در ايران مصرف مي‌شود. اما بر اساس گفته سردار مهدي ابويي، معاون پيشگيري ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز، سالانه 800 ميليون دلار محصولات آرايشي و بهداشتي قاچاق وارد كشور مي‌شود. به‌طور متوسط 150 ميليون دلار واردات قانوني انجام مي‌شود كه اين ميزان فقط جوابگوي 10 درصد از تقاضاي مصرف‌كنندگان است.

 

وی در گردهمايي نحوه پيشگيري و مبارزه با قاچاق و تقلب و آموزش ضابطين خاص وزارت بهداشت گفت: يكي از آسيب‌هايي كه در دو دهه اخير كشور ما با آن مواجه است آسيب‌هاي مربوط به اقلام قاچاق و تقلبي اعم از دارو، مكمل‌هاي غذايي و دارويي، اقلام خوراكي و تجهيزات پزشكي است كه علاوه بر خسارتهاي فرهنگي و اجتماعي به سلامت مردم نيز آسيب مي‌رساند.

 

لوازم آرايشي قاچاق، آفت زيبايي و سلامتي ايراني

هنگامي كه پاي مواد و لوازم غير استاندارد و قاچاق به ميان مي‌آيد زيبايي تنها يك بخش ماجرا است و سلامت بخش جدي‌تري است كه بسياري از اوقات فراموش مي‌شود. كار تا آنجا رسيده است كه حسين رستگار، مديركل مركز آزمايشگاه‌هاي مرجع كنترل غذا و داروي وزارت بهداشت نسبت به عوارض سرطانزاي استفاده از فرآورده‌هاي آرايشي و بهداشتي و غذايي تقلبي هشدار داد. وي تاكيد كرد: فرآورده‌هاي تقلبي علاوه بر اين‌كه اثربخشي خوبي ندارند ممكن است عارضه‌هاي ناگواري داشته باشند.

 

به‌طوري كه محصولات آرايشي و بهداشتي تقلبي مي‌تواند موجب سرطان پوست شود و فرآورده‌هاي غذايي تقلبي نيز بيماري‌هاي خطرناكي به دنبال دارند.  رستگار با اشاره به عوارض خطرناك استفاده از فرآورده‌هاي تقلبي، تاكيد كرد: شايد موج سرطانهايي كه عنوان مي‌شود در آينده ايجاد مي‌شود، يكي از علتهاي آن استفاده از فرآورده‌هاي بهداشتي و آرايشي و غذايي تقلبي است كه در ماهواره تبليغ مي‌شود.

 

محمد حسين يحيي، متخصص پوست، مو و زيبايي نيز درباره عوارض استفاده از لوازم آرايشي غير استاندارد مي‌گويد: بسياري از موادي كه براي پوست مصرف مي‌شوند چه آرايشي چه بهداشتي باشد با توجه به مواد شيميايي كه در آنها استفاده مي‌شود ممكن است مشكلاتي را براي سلامت پوست ايجاد كنند.

 

وي ادامه مي‌دهد: عوارضي مانند چروكيدگي پوست و خوردگي پوست از اين دست مشكلات هستند. يعني ممكن است بر اثر استفاده از اين‌گونه لوازم و مواد منافذي كه روي پوست است و در جذب اكسيژن و مواد ديگر از هوا و نور خورشيد موثر است، بسته شود در اين صورت اين منافذ نمي‌توانند كار طبیعي خود را انجام دهند در نتيجه پوست از زير خورده مي‌شود.

 

در واقع در چنين شرايطي پوست مانند يك سازه‌اي است كه رويش يك نماي معمولي دارد ولي زيرش پوك است و با كوچك‌ترين فشار معمولي از بين مي‌رود. اگر دقت كنيد اين عوارض را به شكل پوسته پوسته شدن يا بي‌اندازه قرمز شدن در برخي از افراد مي‌بينيد. از سوي ديگر عوارضي است كه روي اعصاب پوست تاثير دارد و موجب خارش يا سوزش مي‌شود البته اين بيماري‌هاي قابليت درماني بالايي دارند ولي به هر شكل مشكل ساز هستند و گاه ديده شده آن‌قدر پيشروي كرده‌اند و به‌موقع رسيدگي نشده است كه پوست آن فرم شاداب و طبيعي خودش را از دست داده است.

 

محمد حسين يحيي درباره عوارض جدي‌تر اين لوازم و مواد غير استاندارد مي‌گويد: عمدتا در لوازم آرايشي كه موجود است چنين چيزي مشهود نيست چون كه معمولا خاصيت اسيدي ندارند كه چنين عوارض سنگينی داشته باشند اما چنين موادي داراي مواد شيميايي خيلي خفيف هستند و به‌ويژه در مواد غيرمجاز ديده مي‌شود در طولاني مدت ممكن است عوارض پوستي بدي به همراه داشته باشند.

 

گاه اين شرايط اگر به‌موقع رسيدگي نشود موجب ايجاد چين و چروك‌هايي خواهد شد كه حتي تزريق بوتاكس نيز آن را رفع نخواهد كرد و درمان نمي‌شود. البته اين متخصصي پوست در ادامه تاكيد مي‌كند كه از آنجايي كه پوست هر كس با ديگري متفاوت است حتي مواد استاندارد نيز ممكن است در برخي ايجاد حساسيت و عوارض كند.

چگونه استانداردها را تشخيص دهيم

حسين رستگار، مديركل مركز آزمايشگاه‌هاي مرجع كنترل غذا و داروي وزارت بهداشت در ارتباط با برنامه وزارت بهداشت براي شناسايي و مقابله با اين قبيل فرآورده‌هاي تقلبي و قاچاق گفت: تنها راهكار و برنامه‌اي كه مي‌تواند موفق باشد، استفاده از برچسب اصالت كالا است. محصولاتي كه اين برچسب را داشته باشند به‌راحتي از طريق كد رهگيري قابل شناسايي هستند. رستگار با انتقاد از توزيع فرآورده‌هاي آرايشي و بهداشتي و مكمل‌ها در فروشگاه‌ها و مكان‌هايي كه هيچ نظارتي بر آنها وجود ندارد، افزود: محل توزيع اين قبيل فرآورده‌ها در داروخانه‌هاست چون سوپرماركتها تحت پوشش وزارت بهداشت نيستند.

 

مديركل مركز آزمايشگاه‌هاي مرجع كنترل غذا و داروي وزارت بهداشت، بيش‌ترين فرآورده‌هاي تقلبي را شامل كالاهاي آرايشي و بهداشتي و مكملها دانست و گفت: اين فرآورده‌ها به دليل گران بودن و چون كمتر از نياز كشور در داخل توليد مي‌شوند، به صورت تقلبي و قاچاق در بازار داخلي عرضه مي‌شود.

 

يحيي، متخصص پوست نيز در اين زمينه مي‌گويد: در وزارت بهداشت تمام مواد آرايشي و بهداشتي كه توليد مي‌شود چك و بررسي مي‌شود و نهايتا به آن استاندارد مي‌دهند. اين مواد اگر مشكلي داشته باشند استاندارد نمي‌گيرند. بنابراين توجه به اين نشانه‌ها هنگام خريد مي‌تواند موثر باشد.

 

البته بايد در نظر داشت وضع پوست هركس بسيار شخصي است. يعني ممكن است همين مواد 10 درصدش براي شما مشكلي ايجاد نكند ولي 5 درصدش براي كس ديگر مشكل ايجاد كند. حتي ممكن است قبلا يك نفر از يك ماده استفاده كرده باشد و مشكل هم نداشته باشد ولي بعد از چند سال دوباره از همان مواد استفاده كند دچار مشكل شود چرا كه طي اين مدت پوست فرد تغيير كرده است.

 

مصرف خودسرانه بيش‌ترين آسيب را مي‌زند

بسياري رفتن به نزد پزشك و متخصص را چندان دوست ندارند و برخي نيز دچار توهم دانستن همه‌چيز هستند. قطعا شما هم عده زيادي را ديده‌ايد كه هر وقت بخواهند تنها با تكيه بر تجربيات خود و اطرافيانشان براي خود و ديگران نسخه مي‌پيچند و به كار خود نيز اعتماد دارند. كاري كه مي‌تواند در بسياري موارد عوارض جدي و غير قابل بازگشتي داشته باشد. در زمينه زيبايي و پوست نيز اين تجربه‌اي است كه پزشكان با آن زياد رو برو مي‌شوند.

 

دختر جواني كه تنها به‌خاطر اين‌كه فلان كرم براي پوست دوستش مفيد بوده يا بهمان خویشاوندش براي بيماري پوستي مشابهي از محلولي استفاده كرده و نتيجه ديده به خود اجازه مي‌دهد از اين مواد بي‌مشورت با متخصص استفاده كند. روشي كه مي‌تواند پشيمانی هم به همراه داشته باشد.

 

يحيي در اين مورد مي‌گويد: ما به كرات ديديم كه مراجعه كننده نسبت به يك كرم حساسيت نشان داده و وقتي مي‌گويم كه آيا دكتر يا متخصصي اين دارو يا كرم را به شما معرفي كرده است، مي‌گويند نه خواهرم يافاميلم استفاده كرده و ديدم خوب است من هم استفاده كردم ولي عوارض داشته است.

 

وي تاكيد مي‌كند: اين در حالي است كه پوست هم مانند ديگر ارگان‌هاي بدن است يعني ممكن است همان‌طور كه معده يك نفر به ماده غذايي كه براي ديگران هيچ عارضه‌اي ندارد، حساسيت نشان دهد، پوست هم همين خاصيت را داشته باشد. يعني ممكن است در برابر يك ماده استاندارد حتي درماني هم واكنش نشان دهد. به علاوه كه هر بيماري درمان و روش خودش را دارد و نمي‌توان از داروي ديگران استفاده كرد.

 

بنابراين حتما بايد هر نوع كار درماني و بهداشتي پوست با تجويز پزشك باشد و به‌شدت بايد از مصرف خودسرانه جلوگيري كرد. به‌ويژه حالا كه شرايط آب و هوايي نيز كمكي براي شادابي پوست نيست.

 

زير باران نرويد

طبيعت زيباي بهاري هميشه پر از نوازش‌ها و لذت‌هاي بي‌بديلي است كه شايد در هيچ فصل ديگري قابل تجربه نباشد. باران بهاري و ترنم زيبايش بخشي از اين زيبايي است و اين‌كه بي‌چتر زير باران قدم بزنيم و لغزش نرم آن را روي پوست خود حس كنيم يكي از لذت بخش‌ترين تجربه‌ها است. تجربه‌اي كه به دليل زندگي در شهرهاي بزرگ و آلوده‌اي مانند تهران مي‌تواند به يك آسيب ختم شود، تجربه‌اي كه بايد به بهاي زندگي در شهرهاي مدرن از آن گذشت.

 

يحيي، متخصص پوست و مو و زيبايي در اين مورد مي‌گويد: بيش‌ترين تاثير آلودگي شديد هوا روي مو است. به گونه‌اي كه طي 10سال اخير تعداد افراد جوان چه دختر و چه پسر كه دچار ريزش شديد مو يا تاسي شديد شده‌اند بي‌آن‌كه سابقه خانوادگي در اين زمينه داشته باشند خيلي زياد شده است.

 

علت چنين عارضه اي تنها آلاينده‌هاي شديد هوا به‌ويژه سرب است. چرا كه سرب منفذ‌هاي روي پوست سر را مي‌پوشاند و در نتيجه غدد زير پوست ديگر آن نيرو را ندارند كه كار خود را درست انجام بدهند و دارو‌ها هم ديگر تاثير ندارند، اين آلودگي‌ها همين تاثير را هم روي پوست دارند. به همين دليل است كه وقتي سفري به جاي خوش آب و هوا مي‌رويد احساس مي‌كنيد كه پوستتان در حال نفس كشيدن است. آلودگي شديد هوا متاسفانه ضررهاي بسيار جبران‌ناپذير يا به‌شدت هزينه بر داشته است.

 

وي درباره اين‌كه چگونه مي‌توان از اين عوارض كاست يا جلوي آسيب رساندن به پوست و مو را در آلودگي شديد شهرهاي بزرگ گرفت، افزود: همواره از كرم ضد آفتاب استفاده كنيد به‌ويژه در شرايط آفتابي.در شرايط باراني نيز مخصوصا در شرايطي كه به آن باران اول مي‌گوييم، يعني حداقل از آخرين بارندگي يك هفته گذشته است، حتما سر و حتي صورت را بپوشانيد تا آب باران آلوده مستقيم به پوست سر و صورت شما برخورد نكند. همچنين به نظافت پوست توجه كنيد.

 

پوست صورتتان را حتما هر روز پس از بازگشت به خانه با آب و صابون بشويید تا منفذها باز شوند و با هوا تماس داشته باشند. همچنين پوست در برابر سرما شكننده است. در اين شرايط از پوشش‌هاي مناسب و كرم مرطوب‌كننده استفاده كنيد تا از شكنندگي پوست جلوگيري شود.

 

 

< قبلی		بعدی >