بازتاب اجتماع در رمان فارسي
| انديشه |
دكتر عبدالحسين فرزاد:رمان ايراني با عمر كوتاهش، فراز و فرودهايي فراوان را پشت سر گذاشته است. با آنكه ما با توجه به ادبيات نيرومند داستاني كلاسيك، با رمان تاريخي، به تجربه اين ژانر جديد، دست زديم، اما بسيار زود با رويكردي واقع گرايانه، جامعه ايران را از دريچه رمان، به تصوير كشيديم. نكته اين است كه به نسبت تاريخ دراز دامن رمان در اروپا، ما اين مسير طولاني را به سرعت طي كرديم؛ حتي به ناتوراليسم اميل زولايي هم رسيديم و نوع ايراني ناتوراليسم را هم بر آن افزوديم.
اگرچه ما در اين ميان به نوعي دچار گسست تاريخي هم بوديم، با اين حال شانه به شانه رماننويسان اروپايي جريانهاي نوين رماننويسي را نيز تجربه كرديم. اكنون در ايران رمانهايي نوشته شده است كه ميتواند بدون مسامحه، مصداق اين صفت قرار گيرد كه «رمان حماسه انسان جديد است».
من ترديدي ندارم كه رمان ايراني اكنون با پشتوانه حوادثي مانند انقلاب و دفاع مقدس و نيز تجربه جريانهاي سياسي و اجتماعي جهان در اواخر قرن بيستم و دهه نخست قرن بيست و يكم، يكي از نيرومندترينها در ادبيات داستاني جهان خواهد بود.كتابي كه اكنون در پيش روي داريم، اثري ارجمند است كه به آسيبشناسي جريانهاي سياسي، از درون رمان قرن بيستم ايران پرداخته است. مساله ملي شدن نفت ايران به دنبال آن كودتاي 28 مرداد، نقطه عطفي در تاريخ سياسي و اجتماعي ايران است.
ايران در اين مبارزه با پيروزي قانوني بر انگلستان، توانست قدرت گفتمان حقطلبانه ملت خود را به جهانيان اثبات كند.خانم اعظم بيژني نويسنده اين كتاب ميكوشد تا رمانهاي ايراني پيش از كودتاي 28 مرداد را با رمانهاي ايراني پس از كودتا، با رويكرد تطبيقي مورد كالبدشكافي قرار دهد.
نويسنده در اين پژوهش به نكاتي سودمند دست يافته است كه براي مخاطبان رمان ايراني و نيز خود رماننويسان مغتنم است. پژوهشي كه اكنون با آن مواجه هستيم، در حقيقت خلاصه شدهاي از پژوهش اصلي است. من اميدوارم نويسنده محترم در آينده، اين اثر سودمند را تمام و كمال در اختيار دوستداران و ادبيات داستاني قرار دهند.
| < قبلی | بعدی > |
|---|







