عباس كيارستمي- كارگردان سينماي ايران ـ امسال در جشنواره كن 2012 با فيلم «مثل يك عاشق» براي دريافت جايزه نخل طلا رقابت مي‌كند. امسال 1700 فيلم از كشورهاي مختلف براي حضور در اين فستيوال معتبر بين‌المللي متقاضي حضور بوده‌اند و فيلم «مثل يك عاشق» آخرين ساخته «عباس كيارستمي» در بخش مسابقه اين جشنواره حضور دارد و با سينماگراني مانند «كن لوچ»، «ميشل هانكه» و «جف نيكولز» رقابت مي‌كند. تهيه‌كننده فيلم «مثل يك عاشق» فرانسوي است و كيارستمي فقط به عنوان يك سينماگر ايراني در كن حضور خواهد داشت و نماينده سينماي ايران محسوب نمي‌شود.

 

تاكنون عباس كيارستمي و فيلم‌هايش حضورهاي متفاوتي در جشنواره كن داشته‌اند كه مهم‌ترين حضور به سال 1997 برمي‌گردد كه عباس كيارستمي نخل طلاي بهترين فيلم جشنواره كن را براي «طعم گيلاس» گرفت. او امسال هم در سال 2012 با فيلم «مثل يك عاشق» دهمين حضورش را در كن پشت سر مي‌گذارد.

 

نگاهي به حضور سال‌هاي گذشته عباس كيارستمي در جشنواره كن نشان مي‌دهد كه او با فيلم «زندگي و ديگر هيچ» در بخش نوعي نگاه دو جايزه معتبر «جايزه روسليني» و جايزه «بهترين فيلم بخش نوعي نگاه» را دريافت كرده است. عباس كيارستمي در سال 1993 بر مسند داوري جشنواره كن نشست و سال بعد، فيلم «زير درختان زيتون» را در بخش مسابقه كن به نمايش گذاشت.

 

در سال 2001 فيلم «اي بي‌سي آفريقا» در بخش خارج از مسابقه حضور داشت و در سال 2002، فيلم «ده» كيارستمي در بخش مسابقه به نمايش درآمد. سال بعد نيز اين هنرمند سرشناس ايراني داوري بخش فيلم‌هاي كوتاه و سينه فوندانسيون را برعهده داشت و سال 2004 فيلم «پنج» را به كن ارايه كرد. رياست هيئت داوري جايزه دوربين طلايي و نمايش فيلم سه دقيقه‌اي «گريه‌ها» در سال 2007 در يك مجموعه فيلم به مناسبت شصتمين دوره جشنواره كن از جمله‌حضورهاي پررنگ عباس كيارستمي در جشنواره فيلم كن بوده است.

 

سال 2010 «رونوشت برابر اصل» نخستين اثر كيارستمي كه در خارج از ايران ساخته شده است، در بخش رسمي كن به‌نمايش درآمد. به گزارش ایسنا، ايران براي نخستين‌بار با فيلم كوروش كبير ساخته مصطفي فرزانه در بخش مسابقه فيلم‌هاي كوتاه جشنواره كن سال 1961 حضور يافت و پس از آن در دومين حضور درسال 1964، فيلم «طلوع فجر» ساخته احمد فاروقي‌قاجار در بخش مسابقه فيلم‌هاي كوتاه حضور يافت و جايزه شوراي عالي تكنيك را نيز دريافت داشت.

 

در همين سال، نخستين فيلم بلند ايراني «شب قوزي» ساخته فرخ‌غفاري در بخش هفته منتقدان به‌نمايش درآمد. سينماي ايران پس از شش سال غيبت و در سال 1971 با فيلم «گاو» ساخته داريوش مهرجويي در بخش پانزده روز كارگردان‌ها حضور يافت. مهرجويي در سال بعد نيز يعني در 1972، فيلم «پستچي» را در بخش پانزده روز كارگردان‌ها به‌نمايش درآورد.

 

فيلم كوتاه انيميشن «شهر خاكستري» ساخته فرشيد مثقالي، سينماي ايران را درسال 1973 در بخش پانزده روز كارگردان‌ها نمايندگي كرد. سال 1975 شاهد حضور فيلم «شازده احتجاب» ساخته بهمن فرمان‌آرا و فيلم انيميشن «تداعي» ساخته‌نورالدين زرين‌كلك در بخش پانزده روز كارگردان‌ها بود. فرمان‌آرا بارديگر با فيلم «سايه‌هاي بلندباد» در سال 1979 در بخش هفته منتقدين حضور يافت.

 

بهرام بيضايي با فيلم «چرتكه تارا» نخستين حضور پس از انقلاب ايران را در بخش نوعي نگاه در سال 1980رقم زد و درهمين سال، سهراب شهيدثالث نيز با فيلم «نظم» و البته به عنوان محصول آلمان در بخش پانزده روز كارگردان‌ها حضور داشت. رافق پويا، فيلم «دفاع‌ازخلق» را به عنوان محصول ايران و امريكا در سال 1981 در بخش پانزده روز كارگردان‌ها به نمايش درآورد و قاسم ابراهيميان نيز «خواستگاران» را به عنوان محصول امريكا درهمان بخش در سال 1988 به جشنواره كن برد.

 

سينماي نوين ايران براي نخستين‌بار در سال 1991 با فيلم «دركوچه‌هاي عشق» ساخته خسرو سينايي در بخش نوعي نگاه حضور يافت. سال 1992 سالي پربار براي سينماي ايران در كن بود. فيلم كوتاه انيميشن «قلب» ساخته سعيد مجاوري در بخش مسابقه فيلم‌هاي كوتاه كن حضور يافت و عباس كيارستمي «زندگي و ديگر هيچ» را در بخش نوعي نگاه به نمايش درآورد و دو جايزه معتبر «جايزه روسليني» و جايزه «بهترين فيلم بخش نوعي نگاه» را دريافت داشت.

 

فيلم «بدوك» ساخته مجيد مجيدي در بخش پانزده روز كارگردان‌ها حضور يافت و 10 فيلم انيميشن ايراني نيز در بخش «سينما هميشه» به روي پرده رفتند. بنياد سينمايي فارابي نيز در همين سال با اختصاص فضايي به عرضه و بازاريابي فيلم‌هاي ايراني در بازار فيلم كن پرداخت كه تا به امروز همه‌ساله در اين بازار حضور داشته است.

 

عباس كيارستمي در سال 1993 بر مسند داوري جشنواره كن نشست و سال پس از آن، فيلم «زير درختان زيتون» را در بخش مسابقه كن به نمايش درآورد. ابراهيم مختاري نيز همان سال، فيلم «زينت» را در بخش هفته منتقدين عرضه كرد. محسن مخملباف نيز در سال 1995 براي نخستين‌بار به كن پا گذاشت و دو فيلم «نوبت عاشقي» و «سلام سينما» در بخش نوعي نگاه حضور يافت. جعفر پناهي نيز در همين سال با فيلم «بادكنك سفيد» به پديده كن تبديل شد. اين فيلم جايزه معتبر دوربين طلايي، جايزه بهترين فيلم بخش پانزده روز كارگردان را و جايزه فيپرشي (فدراسيون منتقدين بين‌المللي سينما) را دريافت داشت.

 

«گبه» در بخش نوعي نگاه جشنواره كن سال 1996 به‌نمايش در آمد و در سال 1997 سينماي ايران مهم‌ترين جايزه تاريخ سينماي خود در آن مقطع، يعني نخل طلاي بهترين فيلم جشنواره را براي «طعم گيلاس» ساخته عباس كيارستمي دريافت داشت. امير نادري نيز در همين سال «اي بي‌سي منهتن» را به عنوان محصول امريكا در بخش نوعي نگاه به نمايش درآورد. سميرا مخملباف نيز در سال 1998 پا به جشنواره كن گذاشت و فيلم «سيب» را در بخش نوع نگاه عرضه داشت.

 

فيلم كوتاه «گناه اول» ساخته فهميه سرخابي نيز در همين سال در بخش تازه تاسيس سينه فوندانسيون به نمايش درآمد. «قصه‌هاي كيش» ساخته ناصر تقوايي، محسن مخملباف و ابوالفضل جليلي با جنجال بسيار در بخش مسابقه كن به روي پرده رفت. فيلم كوتاه «دايره» ساخته محمد شيرواني نيز در همين سال در بخش هفته منتقدين حضور يافت. سميرا مخملباف نيز در همين سال بر مسند داوري كن نشست. سميرا در سال 2000 فيلم «تخته سياه» را در بخش مسابقه به نمايش گذاشت و جايزه هيئت داوران را نيز دريافت داشت.

 

بهمن قبادي با فيلم «زماني براي مستي اسب‌ها» در بخش پانزده روز كارگردان‌ها و حسن يكتاپناه با فيلم «جمعه» در بخش نوعي نگاه حضور يافته و به‌طور مشترك جايزه دوربين طلايي سال 2000 را دريافت داشتند. قبادي دو جايزه فيپرشي و سينماي هنر و تجربه را نيز به خود اختصاص داد. در سال 2001 فيلم «سفر قندهار» در بخش مسابقه حضور يافت و جايزه كليساي جهاني را نيز دريافت كرد.

 

عباس كيارستمي با فيلم «اي بي‌سي آفريقا» در بخش خارج از مسابقه حضور يافت و رضا ميركريمي با فيلم بلند «زير نور ماه» و علي‌محمد قاسمي با فيلم كوتاه «غريبه و بومي» در بخش هفته منتقدين سال پرباري را براي سينماي ايران در كن رقم زدند و ميركريمي جايزه بهترين فيلم بخش هفته منتقدين را هم گرفت.

 

در سال 2002، عباس كيارستمي با فيلم «ده» در بخش مسابقه، داريوش مهرجويي با فيلم «بماني» در بخش نوعي نگاه، بهمن قبادي با فيلم «آوازهاي سرزمين مادري‌ام» در بخش نوعي نگاه و دو فيلم كوتاه «چت» ساخته شادمهر راستين و «گيوتين» ساخته بهرام عظيم‌پور در بخش پانزده روز كارگردان‌هاي جشنواره كن حضور پيدا كردند و قبادي كه داوري بخش دوربين طلايي را به عهده داشت، جايزه فرانسوا شاليه را براي «آوازهاي سرزمين مادري‌ام» دريافت كرد. كيارستمي داوري بخش فيلم‌هاي كوتاه و سينه فوندانسيون را عهده‌دار بود. سميرا مخملباف با فيلم «پنج عصر» در بخش مسابقه جشنواره كن 2003 حضور يافت و دو جايزه هيئت داوران و جايزه كليساي جهاني را از آن خود ساخت.

 

جعفر پناهي با فيلم «طلاي سرخ» جايزه هيئت داوران بخش نوعي نگاه را گرفت و پرويز شهبازي با «نفس عميق» در بخش پانزده روز كارگردان‌ها و محمد حقيقت با «دو فرشته» در بخش هفته منتقدين سالي‌موفقيت‌آميز را براي سينماي ايران به ارمغان آوردند. سال 2004 نيز چهار فيلم ايراني را در جشنواره فيلم كن شاهد بودیم.

 

عباس كيارستمي با فيلم «پنج» و «10 روي ده» در بخش رسمي، محسن امير يوسفي با «خواب تلخ»، بهروز افخمي با «گاوخوني» در بخش پانزده روز كارگردان‌ها، حضور داشته كه امير يوسفي تقديرنامه هيئت داوري دوربين طلايي و جايزه نگاه جوان بخش پانزده روز كارگردان‌ها را دريافت كرد. در سال 2005، عباس كيارستمي رياست هيئت داوري جايزه دوربين طلايي را به عهده داشت و نيكي كريمي با فيلم «يك شب» در بخش نوعي نگاه و محمد رسول‌اف با فيلم «جزيره آهني» در بخش پانزده روز كارگردان‌ها حضور داشتند

 

و خانه سينما نيز براي نخستين‌و آخرين‌بار در دهكده بين‌المللي جشنواره پاويون ايران را راه‌اندازي كرد. در سال 2006 هيچ فيلمي از ايران در جشنواره پذيرفته نشد اما مرجان ساتراپي نويسنده ايراني مقيم فرانسه داور بخش نوعي نگاه و شهلا رستمي خبرنگار ايراني راديو فرانسه نيز از اعضاي هيئت داوري فيپرشي جشنواره كن بودند.

 

در سال 2007 نيز سرانجام تنها فيلم سه دقيقه‌اي «گريه‌ها» ساخته عباس كيارستمي در يك مجموعه فيلم به مناسبت شصتمين دوره جشنواره كن به نمايش درآمد و نيكي كريمي نيز به عنوان داور بخش سينه‌فوندانسيون و فيلم‌هاي كوتاه انتخاب شد. مرجان ساتراپي فيلم «پرسپوليس» را به عنوان محصول فرانسه در بخش مسابقه و رامين بحراني فيلمساز ايراني‌تبار مقيم امريكا نيز فيلم «اوراقچي» را به عنوان محصول امريكا در بخش پانزده روز كارگردان‌ها به نمايش درآوردند.

 

در سال 2008، «ترانه تنهايي تهران» ساخته سامان سالور به عنوان تنها فيلم ايراني براي بخش پانزده روز كارگردان‌ها انتخاب شده است.  «سينما و سينماگران ايراني از ابتداي حضور خود در جشنواره «كن» يعني از سال 1961 تاكنون، 58 حضور در اين رويداد داشته كه البته 6 فيلم ساخته كارگردان‌هاي ايراني اما محصول كشورهاي ديگر بوده است.

 

44 سينماگر ايراني تاكنون در جشنواره كن حضور داشته كه عباس كيارستمي با 8 فيلم و محسن مخملباف با 5 فيلم بيش‌ترين حضورها را داشته‌اند. هشت داوري و 16 جايزه نيز مجموعا براي سينماگران ايراني در طول 46 سال حضور سينما و سينماگران ايران در جشنواره كن به دست آمده است».در سال 2009 فيلم «بهمن قبادي» با نام «چه كسي از گربه‌هاي ايراني خبر داره؟»

 

به عنوان تنها نماينده سينماي ايران در بخش رسمي كن در بخش «نوعي نگاه» حضور داشت و فيلم سينمايي «زمزمه با باد» كه نخستين فيلم بلند شهرام عليدي است در بخش مسابقه بخش هفته‌منتقدان شصت‌ودومين دوره جشنواره به نمايش درآمد. سال 2010 نيز با انتخاب فيلم «رونوشت برابر اصل» در بخش رسمي جشنواره كن، عباس كيارستمي براي نهمين‌بار در جشنواره فيلم كن حضور داشت.

 

سال گذشته جديدترين ساخته محمد رسول‌اف «به اميد ديدار» كه پروانه ساخت آن نيز رسما از سوي وزارت ارشاد صادر شد در بخش نوعي نگاه پذيرفته شده است و مستند «اين يك فيلم نيست» ساخته مشترك مجتبي ميرطهماسب و جعفر پناهي در خارج از مسابقه بخش رسمي به‌نمايش درآمد.

 

< قبلی		بعدی >