محمدصادق كوشكي*:فيلم‌هايي كه ديده‌ام غالباً يا پوچ و خنثي بوده‌اند يا منفي و مضر؛ اگر اثري از نظر هنري در اوج باشد اما محتوا نداشته باشد حاصلش منطبق با مفهوم قرآني «لهو» است. اين جشنواره اصلاً در حد بضاعت واقعي سينماي ايران نيست. بدون اغراق امروز سينماي ايران اين توان را دارد تا بر جريان‌هاي مهم جهاني همچون بيداري اسلامي تاثيرگذار باشد اما سينماگران و مديران ما اين توانايي را ناديده گرفته‌اند. شرايط امروز سينماي ايران مانند كودكي است كه دري گرانمايه در اختيار دارد اما خود را با تيله بازي سرگرم كرده است.

 

 

در سينماي ايران هم استعداد فراوان داريم و هم علاقه‌مندي اما اين دو هيچ بروزي ندارند و به همين دليل هم سينماي امروز نمي‌تواند حتي مخاطبان قهركرده داخلي را به سالن بكشاند. به عنوان نمونه شاهديم اثر متوسط به پاييني مانند«يوسف پيامبر(ص)» كه از نظر سينمايي و تكنيك حرفي براي گفتن ندارد، صرفاً به دليل تم انساني و قرآني، مخاطبان بسياري را در سراسر جهان به خود جلب مي‌كند.

 

با اين شرايط اگر سينماي ما آثار متوسط به بالا با موضوعات ديني و انقلابي توليد كند ببينيد چه تاثيري مي‌تواند داشته باشد؟ما با تمهاي انقلاب، عدالتخواهي، مقاومت در برابر سرمايه‌داري و صهيونيسم و... مي‌توانيم آثار بسياري بسازيم اما تاكنون هيچ اثري در اين سطح نداشته‌ايم. وي تاكيد كرد: سينماي ما راهش را از انقلاب جدا كرده و اين سينماست كه از اين جدايي متضرر مي‌شود نه انقلاب. تاكنون 6 فيلم از فيلم‌هاي جشنواره را ديده‌ام كه هيچ‌كدام توجه برانگيز نبوده‌اند.

 

به تعبير من جشنواره امسال ويترين تيله‌بازي سينماگران ما بدون توجه به دُر گرانبهاي سينماي ايران است. به عنوان نمونه فيلم«ميگرن» از نظر سينمايي اثري قوي بود اما محتوا نداشت و به عقيده من حاصلش پوچ بود. برخي ديگر از آثار مانند«گشت ارشاد» هم كه اساسا آثاري زننده بودند. متعجبم مسئولان جشنواره چطور حاضر به انتخاب و اكران چنين فيلمي در جشنواره فيلم فجر شده‌اند.

 

در ميان فيلم‌هاي امسال تنها فيلمي كه تا حدودي تلاش داشت به باورهاي ديني و انقلابي نزديك شود فيلم«پنجشنبه آخرماه» بود كه اتفاقاً در ساختار هيچ ادعايي هم نداشت.

 

به عقيده من اين فيلم حتي در اكران عمومي هم مي‌تواند موفق ظاهر شود. فيلم سياسي تعريف روشني دارد و نمي‌توان هر فيلمي كه در آن تكه‌پراني سياسي مي‌شود را سياسي دانست. فيلمي سياسي است كه در عرصه سياست دغدغه و تاثيرگذاري داشته باشد. درباره برخي آثار اكران شده به عنوان فيلم سياسي هم بايد گفت فيلم «گيرنده»كه اساسا فيلم نبود،

 

«تلفن همراه رئيس‌جمهور» بيش‌تر اجتماعي بود تا سياسي، «گشت ارشاد» هم يك هجويه صرف بود. در زمينه سينماي اجتماعي هم شاهد تلاش‌هاي بسياري بوده‌ايم اما هيچ يك از اين تلاش‌ها گويي به سرانجام نرسيده كه امروز فيلمي نداريم تا به‌راحتي بتوانيم تماشاي آن را به خانواده‌ها توصيه كنيم.

بايد تا پايان جشنواره براي قضاوت نهايي منتظر ماند چراكه با توجه به آنچه تا به امروز ديده‌ايم ديگر بر اساس شنيده‌ها نمي‌توان سرانجام اين دوره از جشنواره را پيش‌بيني كرد.

 

* عضو هيئت علمي دانشگاه تهران

بعدی >