با اجرايي شدن طرح صلح كوفي عنان در سوريه، مقرر شده بود تا آتش‌بس ميان دو طرف درگير برقرار شده و پس از پايان يافتن بحران زمينه براي مذاكرات فراهم شود. اما گويي راهكار كوفي عنان، كه بسياري در داخل و خارج از سوريه به آن اميد بسته بودند، هم نتوانست آرامش و ثبات را به كشوري برگرداند كه 14 ماه تمام در بحران و ناآرامي دست و پا مي‌زند. حال با وجود آن‌كه نخستين بخش از طرح يعني توقف خشونت‌ها همچنان محقق نشده است، كوفي عنان خواستار آغاز مذاكرات سياسي ميان دو طرف شده است.

كوفي عنان با ارايه گزارش خود به شوراي امنيت درباره سوريه با اذعان نسبت به انجام عمليات نظامي توسط گروه‌هاي مسلح در سوريه تاكيد كرد كه دو طرف درگير در اين كشور بايد مذاكرات سياسي را آغاز كنند. اين در حالي است كه خبر‌ها حاكي از آن است كه نماينده سازمان ملل در امور سوريه در نظر دارد براي ارزيابي نحوه اجراي طرح آتش‌بس پيشنهادي خود به سوريه سفر كند. ديروز (چهارشنبه) به نقل از سخنگوي كوفي عنان، نماينده ويژه سازمان ملل در امور سوريه، گزارش شد كه آقاي عنان در نظر دارد براي ارزيابي نحوه اجراي طرح خود براي حل و فصل بحران سوريه به‌زودي به دمشق سفر كند. اين دومين سفر آقاي عنان به سوريه از زمان قبول ماموريت تلاش براي خاتمه دادن به خشونت در سوريه در چارچوب طرحي است كه از سوي سازمان ملل و اتحاديه عرب هم حمايت مي‌شود.

به گزارش سانا، كوفي عنان، فرستاده مشترك سازمان ملل و اتحاديه عرب به سوريه در كنفرانس خبري خود در ژنو عنوان داشت: خشونت‌ها بايد در سوريه متوقف شود و روند سياسي در راستاي منافع ملت سوريه آغاز شود. وي افزود: ما اين درخواست‌ها را تنها از دولت سوريه نداريم بلكه از گروه‌هاي مسلح نيز مي‌خواهيم تا سلاح خود را زمين بگذارند. عنان پيشتر درباره نقش طرح خود در پايان دادن به حدود چهارده ماه خشونت در سوريه گفته بود كه در صورت شكست اين طرح، ممكن است نتوان مانع از بروز جنگ داخلي گسترده و طولاني مدت در سوريه شد. وي در عين حال تاكيد كرده كه طرح صلح او «فرصتي بي‌انتها» محسوب نمي‌شود و لازم است حكومت سوريه از اين فرصت محدود براي حل و فصل بحران سياسي آن كشور استفاده كند.

عنان تاكيد كرد: همگان در سوريه بايد به طرح سازمان ملل و آغاز مذاكرات براي خروج از بحران در سوريه پايبند باشند. وي همچنين عنوان داشت: اولويت نخست ما توقف خشونت‌ها در سوريه است. ما آغاز آرام و كندي در سوريه داشتيم اما به تضمين‌هايي براي استقرار 300 ناظر در سوريه تا پايان ماه مه دست يافتيم و اين مسئله بسيار مهم است چرا كه تعداد ناظران بين‌المللي در اين كشور بسيار كم است. وي در ادامه افزود: حضور ناظران در مناطق مختلف سوريه موثر بوده است اما اگر تعداد آنها افزايش يابد و ارتباط بيش‌تري با مردم برقرار كنند، تاثيرت بيش‌تري خواهد گذاشت.

عنان همچنين تاكيد كرد: فعاليت‌هاي نظامي در سوريه كاهش يافته است اما همچنان شاهد نقض آتش‌بس هستيم و ميزان خشونت‌هاي موجود در اين كشور در شرايط كنوني همچنان غيرقابل قبول است. وي در ادامه افزود: تجهيزات نظامي نيروهاي دولتي همچنان در برخي مناطق مستقر هستند، البته شاهد عمليات و حملاتي توسط گروه‌هاي مسلح عليه ساختمان‌هاي دولتي بوده‌ايم و انفجارهايي در شهرهاي مختلف به وقوع پيوست كه باعث نگراني ماست. گفته مي‌شود كه خشونت‌هاي سياسي سوريه تا دوازده هزار نفر كشته برجاي گذاشته در حالي كه مقامات دولتي نيز از كشته شدن صدها تن از نظاميان و ماموران امنيتي توسط مخالفان مسلح حكومت خبر داده‌اند. كوفي عنان گفته است كه اولويت او در حال حاضر «توقف كشتار» در سوريه است اما هشدار داده كه با كاهش عمليات مستقيم نظامي، نسبت به گسترش غيرآشكار بازداشت‌ها، شكنجه و نقض حقوق بشر به‌شدت نگران است.

طرح صلح كوفي عنان كه از حمايت اتحاديه عرب هم برخوردار است، علاوه بر اجراي آتش‌بس توسط ارتش سوريه و مخالفان مسلح، موارد ديگري از جمله آزادي زندانيان سياسي، آزادي تظاهرات اعتراضي، دسترسي آزادانه سازمان‌هاي امدادرساني به ساكنان مناطق درگيري، آزادي عمل نمايندگان رسانه‌ها جهت خبررساني و ايجاد زمينه مناسب براي استقرار دموكراسي در سوريه را شامل مي‌شود.

هشدار دبيركل اتحاديه عرب نسبت به وقوع جنگ داخلي در سوريه

از سوي ديگر دبيركل اتحاديه عرب نسبت به وقوع جنگ داخلي در سوريه هشدار داده و عنوان داشت كه در صورت آغاز اين جنگ كشورهاي همسايه نيز از پيامدهاي آن رنج خواهند برد. نبيل العربي، دبيركل اتحاديه عرب در سفر به چين و ديدار با مسئولان اين كشور عنوان داشت: سفر من به اين كشور براي اعمال فشار بر چين با هدف تاثيرگذاري بر دولت سوريه نيست ما از دولت چين به‌خاطر كمك‌هايش به كشورهاي عربي ممنون هستيم. وي در ادامه افزود: چين كشوري است كه كسي نمي‌تواند بر آن اعمال فشار كند و اتحاديه عرب نيز به دنبال اين مسئله نيست. العربي همچنين عنوان داشت: چين تنها كشوري در ميان ابرقدرت‌ها به شمار مي‌آيد كه از حقوق ملت‌هاي عربي و مسئله فلسطين حمايت مي‌كند. وي در ادامه افزود: درست است كه چين با برخي از قطعنامه‌هاي شوراي امنيت موافق نبوده اما اين كشور در حال حاضر طرح كوفي عنان فرستاده مشترك سازمان ملل و اتحاديه عرب به سوريه را تعيين مي‌كند.

العربي همچنين عنوان داشت: ما از چين مي‌خواهيم تا همچنان از كشورهاي عربي حمايت‌هاي سياسي و اقتصادي كند. افزايش عمليات نظامي در سوريه اين كشور را به آغاز جنگ داخلي تهديد مي‌كند. جنگي كه هيچ‌كس وقوع آن را نمي‌خواهد. وي در ادامه افزود: در صورت وقوع اين جنگ كشورهاي همسايه نيز از پيامدهاي آن رنج خواهند كشيد چرا كه به دليل موقعيت استراتژيك سوريه هر اتفاقي در اين كشور بيفتد كشورهاي همسايه نيز تاثير مي‌پذيرند. العربي همچنين تاكيد كرد: معتقدم كه شرايط براي برگزاري انتخابات پارلماني در سوريه فراهم نبود چرا كه بخش زيادي از مردم اين كشور با برگزاري اين انتخابات مخالف بودند. در همين حال سوزان رايس فرستاده امريكا به سازمان ملل مدعي شد: سوريه به تعهداتش در قبال معاهده صلح سازمان ملل عمل نكرده و امريكا كمك‌هاي «غيرنظامي» خود را از غيرنظاميان سوريه افزايش مي‌دهد.

انتقاد بشار الجعفري از حاميان تروريست

اين در حالي است كه نماينده دايم سوريه در سازمان ملل با تاكيد بر حمايت قطر، عربستان و تركيه از اقدامات تروريستي در سوريه عنوان داشت كه دولت اين كشور همچنان به تعهدات خود در قبال طرح كوفي عنان پايبند است و خشونت‌ها در سوريه به صورت محسوسي كاهش يافته است. به گزارش سانا، بشار الجعفري، نماينده دايم سوريه در سازمان ملل در كنفرانس خبري در نيويورك عنوان داشت: عملكرد و ماموريت ناظران سازمان ملل در سوريه در مسير درستي حركت مي‌كند اما جنايت گروه‌هاي تروريستي مسلح در سوريه همچنان ادامه دارد. وي در ادامه افزود: دمشق به تعهدات خود در قبال طرح كوفي عنان عمل مي‌كند اما از قطر و عربستان گرفته تا تركيه همچنان از اقدامات گروه‌هاي تروريستي حمايت مي‌كنند. الجعفري همچنين تاكيد كرد: گروه‌هاي تروريستي مسلح در سوريه جنايت‌هايي عليه نظاميان و غيرنظاميان در اين كشور مرتكب مي‌شوند. 26 تن از افراد بازداشت شده در سوريه كه تابعيت عربي داشتند نسبت به انجام اقدامات تروريستي در سوريه اعتراف كرده‌اند.

وي در ادامه افزود: اين افراد از ليبي، تونس و ديگر كشورها از طريق تركيه و لبنان به سوريه آمده بودند. اينها واقعيت‌هایي است كه نمي‌توان انكار كرد. وي در ادامه افزود: كساني كه براي ناكام گذاشتن طرح كوفي عنان تلاش مي‌كنند بايد محاكمه شوند و برخي مسئولان برجسته كشورهاي عربي و بين‌المللي علنا خواهان مسلح كردن مخالفان سوريه شدند. الجعفري همچنين تاكيد كرد: دولت سوريه نمي‌تواند به تنهايي طرح كوفي عنان را اجرا كند و ما نيازمند مشاركت همگان هستيم. از قطر، عربستان، تركيه و ديگر كشورها نيز مي‌خواهيم تا دست از حمايت از خشونت‌ها در سوريه بردارند. وي در ادامه افزود: زماني كه القاعده اقدامات تروريستي در امريكا و برخي كشورهاي اروپايي انجام مي‌دهد همگان خواهان نشست فوري شوراي امنيت براي اين مسئله هستند. ما نيز خواهان آن هستيم كه چنين اقداماتي در قبال سوريه و اقدامات تروريستي در اين كشور انجام نشود اما شاهد سياست دوگانه در اين خصوص هستيم. وي در ادامه افزود: حجم خشونت‌ها در سوريه به صورت محسوسي كاهش يافته است اما ماهيت اقدامات تروريستي گروه‌هاي مسلح بدتر شده است. اكنون شاهد اقدامات انتحاري و انفجارها در سوريه هستيم.

الجعفري همچنين تاكيد كرد: اين تروريست‌ها از طريق مرزهاي مشترك سوريه وارد كشور مي‌شوند و برخي از شيوخ و مفتي‌هاي ديگر كشورها از آنها حمايت مي‌كنند. تركيه برخي گروه‌هاي مسلح تروريست را در خاك خود مي‌پذيرد ما واقعيت زيادي را مي‌دانيم كه در زمان خود اعلام خواهيم كرد. الجعفري در گفت‌وگو با سايت اينترنتي النشره نيز عنوان داشت: كشتي كه حامل سلاح بود و در لبنان مصادره شد سلاح‌هاي خطرناك از نوع اسرائيلي با خود حمل مي‌كرد و قرار بود اين سلاح‌ها از طريق گروه‌هاي سلفي در لبنان به سوريه قاچاق شود.

وي در ادامه افزود: برخي جريان‌هاي سياسي لبناني از اين اقدامات تروريستي حمايت مي‌كنند. ما امروز با مشكل قاچاق سلاح از طريق مرزهاي مشترك و رسيدن اين سلاح‌ها به گروه‌هاي ترويستي روبه‌رو هستيم. از سوي ديگر، گوئيدو وستروله، وزير امور خارجه آلمان عنوان داشت كه در صورت ادامه يافتن خشونت‌ها در سوريه از سوي نيروهاي دولتي اين كشور برلين به شوراي امنيت مراجعه خواهد كرد. وستروله همچنين عنوان داشت كه دولت سوريه بايد به طرح كوفي عنان پايبند باشد.

از سوي ديگر مشاور مطبوعاتي و سياسي رئيس‌جمهور سوريه در گفت‌وگو با سي‌ان‌ان ترك اظهارات نخست‌وزير تركيه را رد كرد. «بثينه شعبان»، مشاور مطبوعاتي و سياسي بشار اسد، رئيس‌جمهور سوريه در پاسخ به اظهارات رجب طيب اردوغان، نخست‌وزير تركيه كه «رژيم اسد پايان يافته است»، عنوان داشت: اين مردم سوريه هستند كه تصميم خواهند گرفت. مشاور اسد همچنين درباره ادعاهاي مقام‌هاي تركيه درباره حملات فرامرزي از سوريه گفت: مشكلات با تهديد حل نمي‌شوند. ما ادعاهاي حملات فرامرزي از خاك سوريه را قبول نداريم. گروه‌هاي مسلح از مرزهاي تركيه به كشور ما وارد مي‌شوند. ما با تركيه 800 كيلومتر مرز مشترك داريم.

اين مشكلات با كمك خواستن از ناتو حل نمي‌شود، بلكه با روابط خوب حل مي‌شود. زماني كه ما از آندرس فوگ راسموسن، دبيركل ناتو جمله «ما به سوريه حمله نمي‌كنيم» را مي‌شنويم، اين حرف با بيان تركيه و تهديد اين كشور مبني بر وارد كردن ناتو به مناقشه، تناقض عجيبي دارد. وي درباره پناهنده‌هاي سوري در تركيه نيز گفت: در اردن 120 هزار مهاجر سوري وجود دارد، در حالي كه حتي يك چادر هم براي آنها برپا نشده است. ما بر اين باوريم كه تركيه مردم سوريه را به ترك كشورشان تشويق مي‌كند. حتي قبل از اين‌كه مردم سوريه وارد تركيه شوند، كمپ‌هاي چادري مهيا شده بود.