مرتضي محمودوند*:تبادل احتمالي اسراي طالبان در گوانتانامو با امريكايي اسير در دست طالبان فاز جديدي از روابطي است كه چندي پيش بين امريكا و طالبان برقرار شد. بر اساس توافقات جديد كه مورد تاييد شوراي صلح افغانستان نيز قرار گرفته است دفتر سياسي طالبان در قطر راه‌اندازي شده و مذاكرات اين گروه با ديگر طرف‌هاي درگير در مناقشه افغانستان از اين دفتر پيگيري خواهد شد.

 

 

اما درباره گروه طالبان بايد به اين واقعيت توجه جدي داشت كه طالبان گروهي است كه با همكاري آل سعود، پاكستان وسرويس امنيتي پاكستان راه‌اندازي شد و در تمام اين مدت، سرويس‌هاي اطلاعاتي امريكا اشرافيت كامل بر فعاليت اين تشكيلات داشته‌اند اما پس از راقعه 11 سپتامبر است كه كشورهاي غربي و سازمان‌هاي اطلاعاتي غرب از بين بردن طالبان و القاعده را در دستور كار خود قرار مي‌دهند.

 

با اين حال با گذشت چند سال از جنگ افغانستان معادله اين جنگ به‌حدي پيچيده مي‌شود كه غرب و به‌ويژه امريكا كه از 11 سپتامبر به‌دنبال سرنگوني طالبان بوده است راهكار صلح را به‌عنوان يك گزينه جدي مطرح مي‌كند. از سال 2005 صلح با طالبان از زبان برخي مقامات امريكايي شنيده مي‌شود اما كشتار مردم افغانستان و اعضاي طالبان طي سال‌هاي قبل از آن باعث مي‌شود صلح به كلاف سردرگمي مبدل شود.

 

پس از كرزاي با كمك برهان‌الدين رباني كه از مبارزان و مجاهدان نامور افغانستان است وارد صحنه شد و تلاش كرد تا امريكا و پاكستان را دور بزند و ابتكار عمل صلح با طالبان را به‌دست خود بگيرد. اين اتفاق به‌خوبي پيش مي‌رفت تا اين‌كه با دخالت سازمان امنيت پاكستان برهان الدين رباني ترور و به شهادت رسيد و عملا مذاكره دولت افغانستان با طالبان به بن‌بست و شكست منتهي شد.

 

پس از آن امريكا ابتكار عمل را دوباره به‌دست گرفت و روند مذاكره با طالبان به سمت قطر كشاند. طالبان كه گروهي سياسي اطلاعاتي است و كارش را خيلي خوب بلد است از اين فرصت به‌دست آمده استقبال كرد و يكسري از افرادي را كه براي غرب شناسايي شده بودند و مهره سوخته بشمار مي‌رفتند به دوحه قطر فرستاد.

 

غرب گمان مي‌كند دفتر سياسي در قطر مي‌تواند نيازهاي سازمان سيا و ديگر سازمان‌هاي امنيتي را بر آورده كند. اما واقعيت اين است كه اتفاق خاصي در قطر نخواهد افتاد. مهم‌ترين رويدادي كه در دوحه رخ خواهد داد اين است طالبان از طريق اين دفتر سياسي مبادله اسرا را انجام خواهد داد وبدين‌ترتيب ضمن رسميت يافتن در مجامع بين‌المللي قادر خواهند بود كه امتيازات خود را در مجامع بين‌المللي بگيرند. در حقيقت آنچه كه براي طالبان بسيار مهم است جنبه تبليغاتي آن است و طالبان برنده اين بازي خواهد بود.

*كارشناس مسائل شبه قاره

< قبلی		بعدی >